Teos Antik Kenti'nde 2 bin 200 yıllık meclis binası gün yüzüne çıktı

Seferihisar Sığacık’ta bulunan Teos Antik Kenti’nin 800 kişilik meclis binası, yürütülen restorasyon çalışmalarıyla tamamen gün yüzüne çıkarıldı. Antik İonia’nın 12 kent devletinden biri olan Teos’ta, agoranın kuzeybatısında yer alan 2 bin 200 yıllık yapı, kentin hem siyasi hem de kültürel merkezi olarak kullanıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi adına Prof. Dr. Musa Kadıoğlu başkanlığında yürütülen kazılar, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin maddi katkılarıyla sürdürülüyor. 1960’lı yıllarda sadece birkaç oturma basamağı görünen meclis binasında, 2010 yılında başlayan sistemli çalışmalar ve Türk Tarih Kurumu’nun desteğiyle mimari bütünlük sağlandı. 17 sıra oturma basamağına sahip yapının restorasyon süreci 2026 yılında büyük oranda tamamlandı.

Antik Çağın Eğitim Merkezi: En Yüksek Maaş Müzik Öğretmenine

Teos’taki kazılarda bulunan yazıtlar, antik dönemin eğitim sistemine dair benzersiz detaylar sunuyor. Yaklaşık 2 bin 200 yıl önce yaşayan Polythros isimli varlıklı bir vatandaşın 34 bin drahmi bağışlayarak kurduğu vakıf, kentteki kız ve erkek çocukların eğitimini finanse etti. Yazıtlara göre öğrenciler okuma, yazma, edebiyat ve müzik derslerinin yanı sıra beden eğitimi ve savaş talimleri eğitimi de alıyordu.

Eğitim sistemindeki hiyerarşi ve ekonomik veriler de gün yüzüne çıktı. Prof. Dr. Musa Kadıoğlu, meclis binasında gerçekleştirilen sınavlara dair şu bilgileri verdi:

• En yüksek yıllık maaşı telli çalgıları öğreten müzik öğretmenleri alıyordu.
• Öğrencilerin müzik ve temel bilgi sınavları meclis binasında yapılıyordu.
• Beden eğitimi ve savaş talimi sınavları ise kentin kuzeyindeki gymnasionda gerçekleştiriliyordu.
• Öğretmenler arasındaki anlaşmazlıklarda 40 yaşın üzerindeki müdür yardımcısı hakemlik yapıyordu.

Kralın Şartı: Heykelim Meyvelerle Süslenecek

Meclis binası, Hellenistik dönemin diplomatik ilişkilerine de tanıklık etti. Seleukos Kralı III. Antiokhos’un kente özerklik ve vergi muafiyeti tanıması karşılığında bir talebi oldu. Kral, bronz heykelinin meclis binasına dikilmesini ve bu heykelin her yıl mevsim meyveleriyle süslenmesini şart koştu. Ayrıca binanın döşemelerinde kullanılan ve "Africano mermeri" olarak bilinen Lucullus mermeri, kentin Roma İmparatorluğu ile olan ticari bağlarını ve mimari estetiğini kanıtlıyor.

2026 Kazılarında Büyük İskender ve Antinoos İzleri

Tanrıça Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde 2026 yılında yapılan çalışmalarda 13 yeni yazıt ve önemli heykeltıraşlık eserleri bulundu. Bu buluntular arasında Büyük İskender’in komutanlarından Parmenion’un adının geçmesi dikkat çekti. Ayrıca Roma İmparatoru Hadrian’ın yakın çevresinden Antinoos’a ait, insan ölçülerine yakın bir mermer portre ortaya çıkarıldı. Bu portre, Anadolu’daki benzer örnekler arasında büyüklüğüyle nadir buluntular arasında yer alıyor.

Teos’un hukuk sistemine dair bilgiler de yazıtlara yansıdı. Kentteki kamusal davaları çözmek için Miletos, Smyrna ve Mytilene’den yabancı yargıçların davet edildiği ve bu yargıçların onurlandırıldığı anlaşıldı. Şarap ve bereket tanrısı Dionysos’a adanan ve mimar Hermogenes tarafından inşa edilen tapınağın ise yaklaşık 360 yıla yayılan bir inşa sürecinin ardından İmparator Hadrian döneminde son halini aldığı belirlendi.