İzmir Körfezi'nde 25 Yıl Sonra Jumbo Karides Bereketi

Mavişehir Balıkçı Barınağı’nda ağlara takılan dev jumbo karidesler, İzmir Körfezi’ndeki ekolojik değişimin en somut işareti oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bir süredir aralıksız sürdürdüğü dip tarama çalışmaları, deniz ekosisteminde yaklaşık çeyrek asırdır görülmeyen bir canlılığı geri getirdi. Mavişehirli balıkçılar, sabahın ilk ışıklarıyla çektikleri ağlarda 25-30 yıl aradan sonra yeniden jumbo karides görmenin şaşkınlığını ve sevincini yaşıyor. Deniz suyunun berraklaştığı ve kronikleşen koku sorununun azaldığı bölgede, balık popülasyonundaki artış yerel ekonomiye de doğrudan yansımaya başladı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan ve Mavişehir Şemikler Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Sebahattin Erbab ile birlikte sahada incelemelerde bulundu. Balıkçıların ağlarına takılan ürünleri yakından inceleyen Başkan Tugay, Körfez’in geleceği için yürütülen temizlik seferberliğinin detaylarını paylaştı. Bugüne kadar deniz tabanından tam 1 milyon 350 bin ton dip çamuru çıkarıldığını belirten yetkililer, hedefin 4,5 milyon tona ulaşmak olduğunu vurguladı. Bu devasa operasyon, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU’nun tamamen kendi bütçesiyle, dış kaynağa ihtiyaç duymadan yürütülüyor.

1 Milyon 350 Bin Ton Çamur Temizlendi: Hedef Tertemiz Bir Körfez

Körfez’in kuzey aksında, özellikle denizin en fazla sığlaştığı ve alüvyon birikiminin yoğunlaştığı Mavişehir bölgesinde çalışmalar yoğunlaştırılmış durumda. İZSU ekiplerinin yürüttüğü dip taraması, denizdeki su sirkülasyonunu artırarak oksijen seviyesini yükseltiyor. Bugüne kadar çıkarılan 1 milyon 350 bin ton çamur, deniz tabanının nefes almasını sağladı. Başkan Cemil Tugay, çalışmaların 4,5 milyon tona ulaşana kadar durmayacağını belirterek, önümüzdeki aylarda Körfez’deki değişimin İzmirliler tarafından çok daha net hissedileceğini ifade etti. Sahada çalışan ekiplerin emeğine vurgu yapan Tugay, bu projenin İzmir’in geleceğine yapılan en büyük yatırımlardan biri olduğunu söyledi.

Mavişehir Balıkçı Barınağı’ndaki incelemeler sırasında duygusal anlar da yaşandı. Yıllardır boş ağlarla dönen veya sadece kısıtlı türleri avlayabilen balıkçılar, yeniden canlanan deniz ekosistemini kutlamak amacıyla avladıkları taze jumbo karidesleri pişirerek Başkan Tugay’a ikram etti. Denizden gelen bu bereketin sadece bir başlangıç olduğunu söyleyen balıkçılar, suyun derinleşmesiyle birlikte büyük balıkların da kıyıya yaklaşmaya başladığını belirtti. Özellikle sabahın erken saatlerinde kıyı şeridinde lidaki, barbun ve kefal sürülerinin görülmesi, denizin kendini yenileme kapasitesinin arttığını kanıtlıyor.

Balıkçıların Gözlemi: "25 Yıl Sonra Jumbo Karides Gördük"

Mavişehir Şemikler Su Ürünleri Kooperatifi yöneticilerinden Alp Sarıca, denizdeki değişimi en yakından gözlemleyen isimlerden biri. 11 yaşından bu yana baba mesleği olan balıkçılıkla uğraşan Sarıca, çocukluk yıllarında büyüklerinin avladığı jumbo karideslerin on yıllardır Körfez’de görülmediğini hatırlattı. Sarıca, "Dip tarama çalışmalarıyla birlikte balık popülasyonunda belirgin bir artış var. En önemlisi, kaybolduğunu düşündüğümüz jumbo karidesin yeniden ortaya çıkması oldu. Arkadaşlarımız artık bu karideslerden gelir elde etmeye başladı. Bu hem bizim hem de halkımız için büyük bir müjde" dedi. Su ürünleri avcılığı yapan esnaf için bu durum, artan yakıt maliyetleri karşısında önemli bir can suyu niteliği taşıyor.

Yaklaşık 30 yıldır denizlerde olan balıkçı Şahin Uygur da benzer bir tabloyu çiziyor. Geçmişte yaşanan toplu balık ölümlerini ve ağır koku sorununu hatırlatan Uygur, dip taramasının ardından suyun berraklaştığını ve kokunun kaybolduğunu dile getirdi. Uygur, "Daha önce buralarda karidesin esamesi okunmazdı. Şimdi ağlarımız doluyor. Lidaki, barbun ve kefal gibi türlerin sayısı arttı. Deniz derinleştiği için su sirkülasyonu sağlandı, bu da denizin kendi kendini temizlemesine yardımcı oldu. Sabahları kıyıya geldiğimizde her yerin balıkla dolu olduğunu görmek bizi umutlandırıyor" şeklinde konuştu. Balıkçılar, denizin derinleşmesinin teknelerin manevra kabiliyetini de artırdığını ekledi.

Gediz Delta'sı İçin Kritik Kirlilik Uyarısı

Körfez’deki olumlu gelişmelere rağmen, ekosistemin tamamını tehdit eden bir risk de gündemde kalmaya devam ediyor. Balıkçı Alp Sarıca, Gediz Nehri’nin denize döküldüğü bölgedeki kirliliğe dikkat çekerek yetkililere acil çağrıda bulundu. Eskiden bölgede bolca bulunan "selvi otu" ve "tentürdiyot otu" gibi deniz bitkilerinin kirlilik nedeniyle yok olduğunu belirten Sarıca, Gediz’in adeta bir çöplüğe dönüştüğünü ifade etti. Bazı noktalarda kirlilik nedeniyle kokudan durulmadığını vurgulayan balıkçılar, Körfez’deki iyileşmenin kalıcı olması için Gediz Nehri’nden gelen atıkların mutlaka kontrol altına alınması gerektiğini söylüyor.

Gediz Deltası’ndaki kirlilik, sadece balıkçılığı değil, bölgedeki kuş cennetini ve genel deniz sağlığını da tehdit ediyor. Balıkçılar, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Körfez içinde gösterdiği çabanın benzerinin Gediz Nehri’nin üst havzalarında da gösterilmesi gerektiğini savunuyor. Bu kirlilik baskısı azaldığı takdirde, Körfez’deki biyolojik çeşitliliğin çok daha kısa sürede eski zenginliğine kavuşacağı öngörülüyor. Özellikle deniz bitkilerinin geri dönmesi, balıkların yumurtlama alanlarının korunması açısından kritik önem taşıyor.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

İzmir Körfezi’ndeki bu canlanma, kent için sadece çevresel bir başarı değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal bir kazanım anlamına geliyor. Mavişehir, Karşıyaka ve Çiğli kıyılarında yaşayan binlerce vatandaş için temiz bir deniz, yaşam kalitesinin artması demek. Balıkçıların yeniden jumbo karides ve değerli balık türlerini avlamaya başlaması, İzmir mutfağının en önemli unsurlarından olan deniz ürünlerinin yerel kaynaklardan karşılanmasını destekliyor. Bu durum, özellikle Bornova, Karşıyaka ve Konak'taki balık tezgahlarında daha taze ve çeşitli ürünlerin yer almasını sağlayacak.

Ayrıca dip tarama çalışmalarının tamamen İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU’nun öz kaynaklarıyla yapılması, kentin kriz anlarında kendi çözümlerini üretebilme gücünü gösteriyor. Su sirkülasyonunun artmasıyla birlikte Körfez’in orta ve dış kısımlarındaki temizlenme sürecinin hızlanması bekleniyor. Bu gelişme, İzmir'in turizm potansiyelini ve "deniz kenti" kimliğini güçlendirirken, özellikle kıyı semtlerindeki esnafın ve olta balıkçılığı yapan vatandaşların günlük yaşamına pozitif bir enerji katıyor.