"Faylar Şemaya Bakmaz" JMO'dan İzmir Büyükşehir'e Sert Tepki

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14 Eylül 2026 tarihli oturumunda gündeme gelen afet ve risk yönetimi birimlerindeki yapısal değişiklik kararı, Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) İzmir Şubesi'nin sert tepkisiyle karşılaştı. Belediye bünyesindeki Mühendislik Jeolojisi Şube Müdürlüğü'nün kapatılarak Zemin İnceleme Şube Müdürlüğü'ne bağlanması ve Afet ve Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü'nün isminin "Deprem Risk Yönetimi" olarak değiştirilmesi, kentteki yer bilimciler tarafından "bilimsel bir geri adım" olarak nitelendirildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nde Hangi Müdürlükler Kapatıldı?

Belediye meclisine sunulan yeni organizasyon şemasına göre, 2017 yılından bu yana faaliyet gösteren Mühendislik Jeolojisi Şube Müdürlüğü tamamen kapatıldı. Bu birimin görevlerinin, aslında kendi bünyesinde bir alt birim veya şeflik olması gereken Zemin İnceleme Şube Müdürlüğü çatısı altında sürdürülmesine karar verildi. JMO İzmir Şubesi, bu kararın İzmir gibi jeolojik risklerin merkezinde yer alan bir kent için "tasfiyeci" bir yaklaşım olduğunu savunuyor.

Yapılan yapılandırma sadece kapatma kararıyla sınırlı kalmadı. Yasa ile kurulan Afet İşleri ve Risk Yönetimi Daire Başkanlığı bünyesindeki "Afet ve Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü"nün adı, "Deprem Risk Yönetimi Şube Müdürlüğü" olarak değiştirildi. Mühendisler, bu isim değişikliğinin afet yönetimini sadece depreme indirgediğini, oysa İzmir'in heyelan, kaya düşmesi ve su baskınları gibi çok sayıda doğa kaynaklı riskle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor.

"Faylar Organizasyon Şemalarına Göre Davranmaz"

Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şubesi tarafından yapılan resmi açıklamada, yerel yönetimin idari kararlarının doğa olayları karşısındaki etkisizliğine dikkat çekildi. Oda yönetimi, "Faylar organizasyon şemalarına, depremler idari kararlara, zeminler ise kurumların yeniden yapılandırılmasına göre davranmaz. Jeolojik gerçekler değişmez; değiştirilebilecek olan, bu gerçekler karşısında aldığımız önlemlerdir" ifadeleriyle kararın teknik dayanağını sorguladı.

Mühendislik jeolojisinin sadece basit bir "zemin incelemesi" olmadığını vurgulayan uzmanlar, bu disiplinin çalışma alanlarını şu şekilde sıraladı:

• Aktif tektonik ve fay hatlarının incelenmesi,
• Heyelan ve kaya düşmesi riskli alanların belirlenmesi,
• Sıvılaşma potansiyeli yüksek ovaların analizi,
• Yeraltı suyu koşullarının yapılaşmaya etkisi,
• Yer seçimi ve arazi kullanım kararlarının bilimsel değerlendirilmesi,
• Büyük mühendislik yapılarının (metro, viyadük vb.) jeolojik güvenliği.

İzmir'in Afet Direnci Tehlikeye mi Giriyor?

30 Ekim 2020 tarihinde yaşanan ve ağır kayıplara yol alan İzmir depremini hatırlatan JMO İzmir Şubesi, kentin yapısal güvenliğinin ancak güçlü bir kurumsal kapasiteyle sağlanabileceğini belirtti. Mühendislik Jeolojisi Şube Müdürlüğü'nün kapatılmasının, belediyenin ulaşım master planı, kentsel dönüşüm rezerv alanlarının belirlenmesi, katı atık sahaları ve mezarlık alanlarının seçimi gibi kritik projelerde bilimsel bir boşluk yaratacağı ifade ediliyor.

Oda yetkilileri, söz konusu müdürlüğün zaten son yıllarda pasifize edildiğini, belediyenin önemli projelerinde görevlendirilmediğini ve kadrosunun zenginleştirilmesi gerekirken tamamen ortadan kaldırıldığını iddia etti. Bu durumun, İzmir Büyükşehir Belediyesi içerisindeki yer bilimleri ağırlığını azaltacağı ve karar süreçlerini zayıflatacağı öngörülüyor. JMO, Belediye Başkanlığına defalarca yaptıkları görüşme taleplerinin karşılıksız kalmasının, kentin geleceği adına kaygı verici olduğunu ekledi.

Belediyeye Sorulan Üç Kritik Soru

Jeoloji Mühendisleri Odası, İzmir kamuoyu adına Büyükşehir Belediyesi yönetiminden şu üç soruya yanıt istedi:

1. Mühendislik Jeolojisi Şube Müdürlüğü’nün bağımsız kurumsal yapısının kaldırılmasının bilimsel ve teknik gerekçesi nedir?
2. Mühendislik jeolojisinin zemin incelemelerinin ötesindeki geniş çalışma alanlarının kurumsal karşılığı belediye içinde nasıl sağlanacaktır?
3. Bu düzenleme İzmir’in afetlere karşı dirençliliğini artıracaksa, bunun bilimsel ve teknik dayanağı nedir?

Bu gelişme, özellikle Bayraklı, Karşıyaka ve Konak gibi zemin yapısı hassas olan ve 30 Ekim depreminden en çok etkilenen ilçelerdeki kentsel dönüşüm süreçlerini ve altyapı projelerini doğrudan etkileme potansiyeline sahip.