Ege Serbest Bölgesi İhracatta Zirveye Yerleşti

İzmir’in sanayi ve ticaret lokomotifi Gaziemir’deki Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ), 2026 yılının ilk 7 ayında gerçekleştirdiği 1 milyar 963 milyon dolarlık ihracatla Türkiye’deki 19 serbest bölge arasında zirveye yerleşti. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, serbest bölgelerin toplam ihracatı Ocak-Temmuz döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,9 artış göstererek 7,7 milyar dolarlık tarihi bir seviyeye ulaştı. İzmir, bu devasa ihracat rakamının tek başına yüzde 25,5’ini göğüsleyerek Türkiye ekonomisindeki stratejik önemini bir kez daha kanıtladı.

İzmir Ege Serbest Bölgesi İhracatın Dörtte Birini Karşıladı

Gaziemir'de faaliyet gösteren Ege Serbest Bölgesi, yılın ilk 7 ayında ihracatını 132,2 milyon dolar artırarak toplamda 1 milyar 963 milyon dolara ulaştırdı. Bölgenin ulaştığı bu rakam, Türkiye'deki tüm serbest bölgelerin toplam ihracat performansının dörtte birinden fazlasına tekabül ediyor. ESBAŞ, sadece ihracat rakamlarıyla değil, ticaret hacmiyle de dikkat çekti. Bölgenin yurt dışı ve yurt içi toplam ticaret hacmi 3,73 milyar dolara ulaşırken, bu miktar 19 serbest bölgenin toplam ticaret hacminin yüzde 22’sini oluşturdu. İzmir ekonomisi için kritik öneme sahip olan bu performans, kentin küresel ticaret ağındaki yerini güçlendiriyor.

İzmir'in bir diğer yükselen değeri olan Bergama'daki Batı Anadolu Serbest Bölgesi (BASBAŞ) de ihracat artışıyla dikkat çeken bölgeler arasında yer aldı. İhracatında yüzde 10 ve üzerinde artış kaydeden 6 bölgeden biri olan BASBAŞ, özellikle Kuzey İzmir aksındaki sanayi gelişimine büyük katkı sağlıyor. Adana-Yumurtalık, Gaziantep ve Trabzon ile birlikte dört ticaret yönünün tamamında büyüme kaydeden Batı Anadolu Serbest Bölgesi, bölgedeki istihdam ve üretim dengesini yukarı taşıyor.

Yüksek Teknoloji ve Katma Değerli Üretimde Rekor Artış

Serbest bölgelerdeki üretim yapısı, teknoloji odaklı bir dönüşümden geçiyor. 2026 yılının ilk 7 ayında serbest bölgelerden yapılan toplam satışlar içinde ihracatın payı yüzde 76,8 ile tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. İhracatın niteliğine bakıldığında, orta-ileri teknoloji ürünlerinin payı yüzde 50,4, yüksek teknoloji ürünlerinin payı ise yüzde 7 olarak kaydedildi. Bu iki grubun toplam ihracattaki payı yüzde 57,4’e ulaşarak, Türkiye’nin katma değerli üretim hedeflerine doğrudan katkı sundu. Üretim odaklı faaliyet ruhsatlarının payı da geçen yıla oranla artarak yüzde 44,6’ya yükseldi.

İstihdam verileri de bölgelerin ekonomik canlılığını gözler önüne seriyor. 19 serbest bölgede faaliyet gösteren 474’ü yabancı olmak üzere toplam 1934 firma, 87 bin 655 kişiye doğrudan iş imkanı sağlıyor. Tahsis edilen 2 bin 795 faaliyet ruhsatının 2 bin 97’si yerli, 698’i ise yabancı yatırımcılara ait. Ticaret Bakanlığı, serbest bölgelerin teknoloji odaklı stratejik ihracat üslerine dönüştürülmesi için çalışmaların kararlılıkla süreceğini vurguluyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Türkiye Yüzyılı" vizyonu kapsamında, bu bölgelerin küresel rekabette daha etkin rol oynaması hedefleniyor.

Türkiye Genelinde Serbest Bölgelerin Performans Tablosu

İzmir’deki Ege Serbest Bölgesi’nin liderliğini, Bursa Serbest Bölgesi takip etti. Bursa, ihracatını yüzde 32,7 artırarak 1 milyar 205 milyon dolara çıkardı. Antalya Serbest Bölgesi ise özellikle Temmuz ayındaki yüzde 227,2’lik sıçramasıyla dikkat çekti; Antalya'nın 7 aylık toplam ihracatı yüzde 40,2 artışla 447 milyon dolara ulaştı. Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi de ilk 7 ayda ihracatını yüzde 32,3 artırarak 341 milyon dolar seviyesine yükseltti. Serbest bölgelerin genelinde ihracatın ithalatı karşılama oranı Ocak-Temmuz döneminde yüzde 160,9 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşti.

Temmuz ayı özelinde bakıldığında, serbest bölgelerden yapılan toplam ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,3 artışla 1 milyar 152 milyon dolara çıktı. Bu veriler, İzmir’deki ESBAŞ ve BASBAŞ gibi bölgelerin sadece yerel değil, ulusal kalkınmanın da ana motorları olduğunu gösteriyor. İzmir'deki bu üretim ve ihracat artışı, özellikle Gaziemir, Bornova ve Bergama gibi sanayi bölgelerindeki binlerce ailenin geçim kaynağını doğrudan etkiliyor.