Rahmi Aşkın Türeli İş Cinayetlerini Meclis'e Taşıdı

CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, Türkiye'de her geçen gün derinleşen ve "kronik bir toplumsal yara" haline gelen iş cinayetlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yanıtlanması istemiyle bir soru önergesi veren Türeli, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yürürlüğe girmesinin üzerinden 13 yıl geçmesine rağmen ölümlerin azalmadığını, tam tersine artış gösterdiğini somut rakamlarla ortaya koydu.

İş Cinayetlerinde 13 Yıllık Acı Bilanço: 25 Bin 49 Can

İzmir Milletvekili Türeli, açıklamasında İSİG Meclisi verilerine dayanarak korkutucu bir tablo çizdi. 2013 yılından 2026 yılının Nisan ayına kadar geçen süreçte toplam 25 bin 49 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Türeli'nin paylaştığı verilere göre, 30 Haziran 2012 tarihinde büyük iddialarla yürürlüğe giren yasanın, sahadaki can kayıplarını önlemede yetersiz kaldığı tescillendi. Yüksek ölümlü kazaların devam etmesi, kağıt üzerindeki mevzuatın sahadaki kâr hırsını dizginleyemediğini gösteriyor.

Haberde yer alan ve her biri bir yaşamı temsil eden yıllık ölüm istatistikleri şu şekilde sıralandı:

• 2013 yılında 1.235 işçi,
• 2014 yılında 1.886 işçi,
• 2015 yılında 1.730 işçi,
• 2016 yılında 1.970 işçi,
• 2017 yılında 2.006 işçi,
• 2018 yılında 1.923 işçi,
• 2019 yılında 1.736 işçi,
• 2020 yılında 2.427 işçi,
• 2021 yılında 2.170 işçi,
• 2022 yılında 1.843 işçi,
• 2023 yılında 1.932 işçi,
• 2024 yılında 1.897 işçi,
• 2025 yılında 2.105 işçi,
• 2026 yılının ilk dört ayında ise 189 işçi hayatını kaybetti.

Piyasa Odaklı Denetim Sistemi Neden İflas Etti?

Sistemin işlemesindeki temel engelin iş sağlığı ve güvenliğinin piyasa koşullarına terk edilmesi olduğunu savunan Türeli, mevcut modelin "çıkar çatışması" nedeniyle felç olduğunu belirtti. İş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin ücretlerini doğrudan işverenden aldığı bir sistemde, bağımsız denetimin mümkün olmadığını vurgulayan İzmirli vekil, bu profesyonellerin "cezasızlık zırhının bir parçası" haline getirildiğini ifade etti. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB) eliyle yürütülen bu modelin acilen terk edilmesi gerektiğini söyledi.

Türeli, kamu kurumlarının sisteme dahil edilmesine yönelik maddelerin yasal değişikliklerle sürekli ertelenmesini de sert dille eleştirdi. Siyasi iradenin bu sorunu çözme noktasındaki kararsızlığının maliyetini işçilerin canıyla ödediğini belirten Türeli, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) normlarına uygun, yaşam hakkını merkeze alan ve kamusal denetimin esas olduğu özerk bir otorite kurulması çağrısında bulundu. "Güvenli çalışma ortamı bir lütuf değil, anayasal bir zorunluluktur" diyen Türeli, özellikle inşaat, tarım ve madencilik sektörlerine dikkat çekti.

Bakan Vedat Işıkhan’ın Yanıtlaması Beklenen 8 Kritik Soru

Rahmi Aşkın Türeli, Bakan Işıkhan'a şu soruları yönelterek hükümetin bu konudaki politikasını netleştirmesini istedi:

1. Ülkemizde yüksek ölümlü iş kazalarının görülmesinin sebepleri nelerdir?
2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası’nın bugüne kadar işçi sağlığına herhangi bir katkısı olmuş mudur?
3. İş güvenliği uzmanlarının işverenle ücret ilişkisi içinde olmasının denetim sistemini işlemez hale getirdiği tespitine katılıyor musunuz?
4. Kamu kurumlarının sisteme dahil edilmesinin sürekli ertelenmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
5. Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği sistemini yeniden gözden geçirmesi gerektiği konusundaki görüşünüz nedir?
6. İş kazalarının en yoğun olduğu inşaat, tarım ve madencilik iş kollarına özel düzenleme çalışmalarınız var mıdır?
7. Giderleri kamu tarafından finanse edilen özerk bir denetleme otoritesi kurulması konusundaki düşünceniz nedir?
8. Kalıcı çözümler oluşturmaya yönelik politika ve programları ne zaman hayata geçirmeyi düşünüyorsunuz?

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

İzmir, Türkiye'nin en büyük sanayi bölgelerinden biri olan Aliağa, yoğun inşaat faaliyetlerinin sürdüğü Bornova ve Bayraklı ile geniş tarım alanlarına sahip Torbalı ve Menderes ilçeleriyle iş kazaları riskinin en yüksek olduğu illerin başında geliyor. Rahmi Aşkın Türeli'nin Meclis'e taşıdığı bu veriler ve çözüm önerileri, özellikle İzmir'deki binlerce sanayi ve tersane işçisini, mevsimlik tarım emekçilerini ve inşaat çalışanlarını doğrudan ilgilendiriyor. İzmir'deki sendikaların ve meslek odalarının sık sık dile getirdiği "denetimsizlik" sorunu, bu önergeyle ulusal düzeyde bir çözüm arayışına dönüştü. Bu gelişme, özellikle İzmir'in sanayi havzalarında çalışan 500 binden fazla işçinin can güvenliği ve çalışma standartları açısından kritik bir dönemece işaret ediyor.