İzmir Zeytinyağı Markası İçin Dev Adım: Hedef Dünya...

İzmir Büyükşehir Belediyesi Çetin Emeç Toplantı Salonu’nda bir araya gelen Zeytin Konseyi, kentin binlerce yıllık zeytin mirasını küresel bir markaya dönüştürmek için stratejik yol haritasını belirledi. Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay öncülüğünde gerçekleştirilen ikinci toplantıda, zeytinin sadece kültürel bir değer değil, İzmir ekonomisinin lokomotifi olması gerektiği vurgulandı. Toplantı, fidan seçiminden hasada, analiz süreçlerinden yağ sıkımına kadar üretimin her aşamasındaki sorunları masaya yatırdı.

İzmir Türkiye’nin Yağlık Zeytin Üretiminin Yüzde 18’ini Karşılıyor

İzmir’in zeytin üretimindeki devasa potansiyeli, toplantıda paylaşılan güncel verilerle bir kez daha gözler önüne serildi. Kent genelinde 846 bin dekar alanda yağlık, 104 bin dekar alanda ise sofralık zeytin üretimi yapılıyor. Bu rakamlar, Türkiye’deki toplam yağlık zeytin üretiminin yaklaşık yüzde 18’ini tek başına İzmir’in karşıladığı anlamına geliyor. Sofralık zeytinde ise kentin ülke payı yüzde 4,86 seviyesinde seyrediyor.

Ağaç varlığı bakımından da İzmir oldukça zengin bir tablo çiziyor. Kentte yaklaşık 16 milyon meyve veren yağlık, 1,9 milyon ise meyve veren sofralık zeytin ağacı bulunuyor. Zeytin tarımı, İzmir’in birçok ilçesinde en baskın ekonomik faaliyet olarak öne çıkıyor. Özellikle Yarımada Havzası zeytincilikte en yüksek ihtisaslaşmanın yaşandığı bölge olurken, Bayındır ilçesi en yüksek zeytin alanına sahip ilçe unvanını koruyor. Bu yoğun faaliyet, İzmir’de bir Zeytin Konseyi kurulmasının ne kadar hayati olduğunu kanıtlıyor.

Başkan Dr. Cemil Tugay, İzmir’in bu üretim gücünün doğru yönetilmesi durumunda kentin refah seviyesinin artacağını belirtti. Tugay, mevcut potansiyelin sadece ham madde üretimiyle sınırlı kalmaması gerektiğini, ürünün işlenerek katma değerli hale getirilmesinin şart olduğunu ifade etti. İzmir’e özgü zeytin türlerinin korunması ve geliştirilmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor.

Başkan Tugay: "Zeytine Romantik Değil Ekonomik Bakmalıyız"

Toplantının en dikkat çekici anlarından biri, Başkan Dr. Cemil Tugay’ın sektördeki sorunlara yönelik açık sözlü eleştirileri oldu. "Burada bir sorun var" diyerek söze başlayan Tugay, İzmir’deki zeytin üretiminin üreticiye ve kente yeterli katma değeri sağlamadığını savundu. İnsanların emeğinin hakkıyla karşılık bulması gerektiğini vurgulayan Tugay, ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanamaması durumunda üreticilerin ağaçlarını kesme riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Zeytine yaklaşımın değişmesi gerektiğini belirten Tugay, şu dikkat çekici ifadeleri kullandı: "Zeytine romantik boyutuyla değil, herkes için değerli olan ekonomik boyutuyla bakmalıyız. Ortada temel bir ihtiyaç var. Zeytinde iyi bir iş modeli, kaliteli üretim, markalaşma ve doğru pazarlama olduğunu düşünmeliyiz. Elbette zeytin kültürünü ve tarihini korumaya yönelik çalışmalar yapılabilir; buna itirazımız yok. Ancak bunun nasıl sürdürülebilir olacağı da önemli. Herkesin ekonomik sürdürülebilirliğe ihtiyacı var."

Üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve verim kaybının önüne geçilmesi için bilimsel çalışmaların hızlandırılacağını belirten Tugay, verimlilik odaklı yeni bir modelin sinyallerini verdi. İzmir’deki zeytin üreticilerinin sadece yerel pazarda değil, dünya piyasalarında da söz sahibi olması için maliyet-fayda dengesinin üretici lehine değiştirilmesi hedefleniyor.

İzmir Zeytinyağı Markası ve Taklit ile Mücadele

Konseyin ikinci buluşmasında, "İzmir Zeytinyağı" kimliğinin oluşturulması için somut adımlar atıldı. Kalite standartlarının belirlenmesi, doğru analiz yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve fidan seçiminde yapılan hataların düzeltilmesi gibi teknik konular detaylıca tartışıldı. Sektörün en büyük yaralarından biri olan taklit ve tağşişle mücadele de konseyin ana gündem maddelerinden biri oldu. Tüketicinin güvenilir ve kaliteli zeytinyağına ulaşması için denetim ve markalaşma süreçlerinin eş zamanlı yürütüleceği belirtildi.

İklim krizinin zeytin kalitesi üzerindeki olumsuz etkileri ve bu etkilerle mücadele yöntemleri de masaya yatırıldı. Başkan Tugay, konsey üyelerinin önerileri doğrultusunda yakın zamanda geniş kapsamlı bir "Zeytin Çalıştayı" düzenleyeceklerini müjdeledi. Bu çalıştayda, hem üreticilere hem de tüketicilere yönelik eğitim programlarının detayları netleştirilecek.

Toplantıya sektörün ve akademinin önemli isimleri katılım sağladı. Katılımcılar arasında şu isimler yer aldı:

• Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu (İzmir Planlama Ajansı - İZPA Başkanı)
• Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Doç. Dr. Zafer Can, Prof. Dr. Aykan Candemir (Ege Üniversitesi)
• Bülent Üngür (İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı)
• Nehir Yüksel (Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı)
• Dr. Erçin Güdücü (İzmir Ticaret Borsası Genel Sekreteri)
• Fikret Akova ve Meltem Zengin (Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği)
• Dr. Ümmühan Tibet (Zeytinyağı Uzmanı)
• Dr. Didar Sevim ve Dr. Özgür Dursun (Zeytincilik Araştırma Enstitüsü)
• Selahattin Sezgin (Bergama Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı)
• Özcan Kokulu (Gödence Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı)
• Hurşit Nallı (Ödemiş Bademli Fidancılık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı)
• Günay Baysal ve Gündüz Kaya (İzmir Ticaret Odası Meclis Üyeleri)

Bu geniş katılımlı buluşma, İzmir'in zeytin tarımında sadece bir üretici değil, aynı zamanda bir oyun kurucu olma vizyonunu pekiştiriyor. Özellikle Yarımada ve Bayındır bölgesindeki binlerce çiftçi için bu kararlar, önümüzdeki hasat dönemlerinden itibaren doğrudan gelir artışı ve pazar garantisi anlamına gelebilir.