Alsancak Tarihi Elektrik Fabrikası Ranta mı Açılıyor? TİP'ten...

Alsancak Umurbey Mahallesi’nin kalbinde yer alan ve İzmir’in sanayi mirasının en güçlü simgelerinden biri olan Tarihi Elektrik Fabrikası, Cumhurbaşkanlığı kararıyla gökdelenlerin gölgesine itilme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Resmî Gazete’de yayımlanan yeni imar düzenlemesi ile bu tarihi alanın "ticaret–turizm alanı" ve "özel proje alanı" olarak belirlenmesi, İzmir kamuoyunda ve siyasetinde büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Cumhurbaşkanlığı Kararıyla Yoğun Yapılaşmanın Önü Açıldı

Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı, İzmir’in endüstriyel hafızasını barındıran Umurbey Mahallesi’ndeki parsellerde köklü bir değişikliğe gidilmesini öngörüyor. Yeni plana göre, bölge "ticaret–turizm alanı" ve "özel proje alanı" olarak tescillendi. Bu karar, İzmir Limanı ve demiryolu hattıyla bütünleşmiş olan tarihi yapının çevresinde yoğun yapılaşmanın ve gökdelen projelerinin önünü açıyor. Bir zamanlar kentin sokaklarını aydınlatan bu devasa yapı, şimdi sermayenin yeni yatırım hedefi haline getirilmek isteniyor.

Söz konusu plan değişikliğine karşı ilk sert tepki Türkiye İşçi Partisi (TİP) İzmir İl Örgütü’nden geldi. TİP İzmir İl Başkanı Orhan Kiper, fabrikanın önünde yaptığı açıklamada, kararın İzmir’in tarihsel mirasını ve kamusal alanlarını sermayeye açtığını savundu. Kiper, "Bu karar, İzmir’in tarihsel mirasının ve kamusal alanlarının sermayeye peşkeş çekilmesinin yeni bir adımıdır" diyerek tepkisini dile getirdi.

"Elektrik Fabrikası İşçi Sınıfının Emeğidir"

TİP İzmir İl Başkanı Orhan Kiper, Alsancak Tarihi Elektrik Fabrikası’nın sadece bir arsa olarak görülmesine karşı çıkarak yapının tarihsel derinliğine vurgu yaptı. Kiper, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Alsancak Elektrik Fabrikası yalnızca bir arsa değildir. Bu alan İzmir’in sanayi tarihidir. İşçi sınıfının emeğidir. Kentin modernleşme sürecinin tanığıdır. Limanı, demiryolu hattı ve üretim geçmişiyle birlikte İzmir’in emekçi hafızasının parçasıdır. Bugün yapılmak istenen ise bu tarihsel mirası korumak değil, onu sermayenin yeni yatırım alanına dönüştürmektir."

Kiper, projenin şeffaf yürütülmediğini belirterek yetkililere şu üç kritik soruyu yöneltti:

• İzmir’in tarihsel bir sanayi mirası neden gökdelen projelerine teslim edilmek isteniyor?
• Bu kentte yaşayan milyonların ortak varlığı neden birkaç yatırım projesinin konusu haline getiriliyor?
• Kentlerin geleceği neden kapalı kapılar ardında hazırlanan kararlarla belirleniyor?

1998 Yılındaki "Korunması Gerekli Kültür Varlığı" Kararı Hatırlatıldı

Haberin detaylarında, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İzmir Şubesi'nin yıllar önce verdiği hukuk mücadelesi ve teknik raporlar da yeniden gündeme geldi. Yapının, İzmir 1 No’lu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 8 Ocak 1998 tarihli kararıyla “Korunması Gerekli Kültür Varlığı” olarak tescillendiği anımsatıldı. Kurul kararında, fabrikanın tarihsel belge niteliği taşıdığı ve gelecek kuşaklara aktarılması gerektiği açıkça belirtilmişti. Bugün alınan imar kararının bu tescili hiçe saydığı vurgulanıyor.

Dünyadaki başarılı örnekleri hatırlatan Kiper, "Dünyanın birçok kentinde eski sanayi yapıları müze, kültür merkezi, bilim merkezi ve kamusal park olarak yeniden hayat bulmaktadır. İzmir’de Havagazı Fabrikası’nın yeniden halkla buluşması da bunun en büyük örneklerinden biridir" diyerek alternatif bir vizyon sundu.

İzmir İçin Talepler: "Ranta Teslim Etmeyeceğiz"

TİP İzmir İl Örgütü, sürecin takipçisi olacaklarını belirterek şu talepleri sıraladı:

• Tarihi Elektrik Fabrikası alanını ranta açan plan kararları derhal iptal edilmelidir.
• Alan kamusal mülkiyet altında korunmalı ve özelleştirme girişimlerinden vazgeçilmelidir.
• Fabrika; endüstri mirası müzesi, kültür ve bilim merkezi olarak yeniden işlevlendirilmelidir.
• Alanla ilgili kararlar İzmir halkının ve meslek odalarının katılımıyla belirlenmelidir.

Bu gelişme, Alsancak Kordon ve liman arkası bölgesindeki kentsel dokuyu tamamen değiştirebilecek bir potansiyele sahip. Özellikle Konak ve Alsancak sakinleri için bu alanın kamusal kalması, bölgedeki nefes alan nadir noktalardan birinin korunması anlamına geliyor.