Türkiye Ekonomisi Yüzde 2,5 Büyüdü: Sanayide Kan Kaybı

Türkiye ekonomisi, 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2,5 oranında bir büyüme kaydederek üst üste 23. Çeyreği de artışla kapattı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verileri, 2020 yılının ikinci çeyreğinden bu yana devam eden kesintisiz büyüme serisinin sürdüğünü ortaya koydu. Ancak bu büyüme rakamlarının perde arkasında, sektörler arasındaki derin ayrışma ve sanayi üretimindeki gerileme dikkat çekiyor.

Bilişim Sektörü Zirvede Sanayi Sektörü Daralmada

Ekonominin çarklarını döndüren faaliyet kolları incelendiğinde, teknoloji ve dijitalleşme odaklı alanların büyümenin lokomotifi olduğu görülüyor. Bilgi ve iletişim faaliyetleri, yüzde 9,5 ile yılın ilk çeyreğinde en yüksek katma değer artışını sağlayan sektör oldu. Bu sektörü yüzde 5,2 ile diğer hizmet faaliyetleri ve iklimsel koşulların etkisiyle yüzde 4,6 büyüyen tarım sektörü izledi. Kent yaşamının ve lojistiğin temelini oluşturan ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri faaliyetleri yüzde 3,7 oranında artış gösterdi.

Finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 3,5, inşaat sektörü yüzde 3,2 ve gayrimenkul faaliyetleri ise yüzde 3,0 oranında performans sergiledi. Ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar kalemi yüzde 2,0 artarken; mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 1,9, kamu yönetimi, eğitim, sağlık ve sosyal hizmet faaliyetleri ise yüzde 1,8 büyüme kaydetti. Ancak ekonominin "omurgası" olarak nitelendirilen sanayi sektörü, aynı dönemde yüzde 0,8 oranında daralarak büyüme tablosundaki en zayıf halka oldu. Bu daralma, yüksek üretim maliyetleri ve küresel pazarlardaki durgunluğun bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Milli Gelir 17 Trilyon Lira Sınırına Dayandı

Cari fiyatlarla hesaplanan GSYH rakamları, enflasyonist sürecin de etkisiyle tarihi seviyelere ulaştı. 2026 yılının birinci çeyreğinde GSYH, yıllık bazda yüzde 35,7 artarak 16 trilyon 999 milyar 977 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu rakamın ABD doları cinsinden karşılığı ise 389 milyar 598 milyon dolar olarak hesaplara yansıdı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere bakıldığında, bir önceki çeyreğe göre büyümenin sadece yüzde 0,1 seviyesinde kalması, ekonomik aktivitedeki ivme kaybını işaret ediyor. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık büyüme ise yüzde 2,6 olarak kayıtlara geçti.

Harcama yöntemine göre büyüme verileri incelendiğinde, iç tüketimin hala canlı olduğu görülüyor. Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları yüzde 4,8 artarken, devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 2,1 ve yatırımları temsil eden gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 3,0 yükseldi. Dış ticaret cephesinde ise sert bir düşüş yaşandı; mal ve hizmet ihracatı yüzde 12,7 azalırken, ithalat da yüzde 2,0 oranında geriledi. Gelir yöntemiyle yapılan analizde, işgücü ödemelerinin katma değer içindeki payı yüzde 42,7 ile geçen yılki seviyesini korurken, sermaye gelirlerini temsil eden net işletme artığının payı yüzde 36,3’ten yüzde 35,8’e düştü.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Açıklanan bu veriler, Türkiye'nin ihracat kapısı olan İzmir için kritik mesajlar barındırıyor. Sanayi sektöründeki yüzde 0,8'lik daralma, özellikle Aliağa, Torbalı ve Çiğli Atatürk Organize Sanayi Bölgesi'ndeki (İAOSB) üretim hatlarında hissedilen maliyet baskısının somut bir kanıtı niteliğinde. İzmirli sanayiciler için en sarsıcı veri ise ihracattaki yüzde 12,7'lik sert düşüş oldu. Ege İhracatçı Birlikleri üzerinden dünyaya açılan İzmir ekonomisi, küresel talepteki bu daralmadan doğrudan etkileniyor.

Buna karşın, bilgi ve iletişim sektöründeki yüzde 9,5'lik rekor büyüme, İzmir'in son yıllarda Bayraklı ve Bornova ekseninde gelişen teknoloji üsleri ve yazılım firmaları için yeni fırsat pencereleri açıyor. Tarım sektöründeki yüzde 4,6'lık artış ise Menderes ve Tire gibi tarım havzalarındaki üreticinin, artan maliyetlere rağmen katma değer üretmeye devam ettiğini gösteriyor. Bu makroekonomik tablo, İzmir'in geleneksel sanayiden dijital ekonomiye geçiş sürecini hızlandırması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Ayrıca, ekonomik verilerin açıklandığı süreçte emniyet güçlerinin denetimleri de devam ediyor; İzmir sokaklarındaki operasyonlar kapsamında R. G. İsimli sürücünün ehliyetine 6 ay süreyle el konulurken, 25 bin lira idari para cezası uygulanması gibi asayiş olayları da gündemdeki yerini koruyor. Bir sonraki büyüme verileri ise 31 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşılacak.