Trump Ankara'ya Geliyor: F-35 ve KAAN Masada

ABD Başkanı Donald Trump’ı taşıyan Air Force One uçağının 7 Temmuz’da Esenboğa Havalimanı’na iniş yapmasıyla, Türkiye diplomasi tarihinin en yoğun trafiklerinden biri başlayacak. Ankara, 7-8 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için kapılarını 32 ülkenin liderine açıyor. Zirvenin en dikkat çeken ismi olan Trump için güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Yaklaşık bin kişilik ABD heyeti, güvenlik ve lojistik hazırlıkları tamamlamak üzere günler öncesinden başkente yerleşti. Özel servis ekipleri, Trump’ın geçeceği her metrekareyi, güvenlik koridorlarını ve konvoy düzenini titizlikle planladı.

Trump'ın Ankara Programı ve Beştepe'deki Resmi Tören

Reuters'ın aktardığı bilgilere göre, Donald Trump’ın Ankara’daki ilk durağı Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuru, Anıtkabir olacak. Buradaki törenin ardından Trump, Beştepe’deki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne geçecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı’nı resmi törenle karşılayacak. Bu karşılama töreninin en görkemli detayı ise, Beştepe güzergâhında Trump’ın makam aracına eşlik edecek olan atlı birlikler olacak. Törenin ardından iki lider, küresel dengeleri değiştirebilecek kritik bir görüşme trafiğine girecek.

Görüşme trafiği önce Erdoğan ve Trump arasındaki baş başa toplantıyla başlayacak, ardından heyetler arası görüşmelere geçilecek. Trump’ın beraberinde getirdiği heyette ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve NATO’dan sorumlu en üst düzey askeri ve diplomatik yetkililer yer alıyor. Masadaki konular sadece iki ülkeyi değil, tüm bölgeyi yakından ilgilendiriyor. Görüşmelerin sonunda iki ülke arasında stratejik iş birliğini güçlendirecek yeni anlaşmaların imzalanması ve liderlerin kameralar karşısına geçerek ortak basın toplantısı düzenlemesi planlanıyor.

Savunma Sanayiinde Kritik Başlıklar: F-35 ve KAAN

Ankara'daki zirvenin en somut başlıklarını savunma sanayii projeleri oluşturuyor. Türkiye'nin yerli ve milli muharip uçağı KAAN'da kullanılması planlanan F-110 savaş uçağı motorlarının satışı, bu görüşmenin en kritik maddelerinden biri. Türkiye'nin F-35 programına geri dönüş süreci, Suriye'deki son durum ve Gazze'de yaşanan insani kriz ile bölgesel ateşkes çabaları masadaki diğer ağırlıklı konular arasında bulunuyor. ABD ile Türkiye arasındaki bu savunma diplomasisi, bölgedeki askeri dengelerin yeniden şekillenmesi anlamına geliyor.

Zirveyle eş zamanlı olarak ATO Congresium’da dev bir Savunma Sanayii Forumu düzenlenecek. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin açılışını yapacağı bu forumda, dünya devleri bir araya gelecek. Saab, Airbus ve Northrop Grumman gibi küresel oyuncuların yanı sıra Türk savunma sanayiinin öncü şirketleri de etkinlikte yer alacak. Sektör temsilcileri arasında yeni iş birliği fırsatları aranırken, birçok mutabakat muhtırasının imzalanması bekleniyor. Bu forum, özellikle yüksek teknoloji üretimi yapan Türk firmaları için yeni ihracat kapılarının aralanması fırsatını taşıyor.

Trump'tan NATO Ortaklarına Sert Eleştiriler

Zirve öncesinde Donald Trump, sosyal medya platformu üzerinden müttefiklerine yönelik sert mesajlar paylaştı. NATO’nun mali yükünün adaletsiz dağıldığını savunan Trump, ABD’nin 2014-2025 döneminde ittifak için 999 milyar dolar harcama yaptığını rakamlarla ortaya koydu. İngiltere, Fransa, İtalya ve Polonya’nın katkılarını yeterli bulmayan Trump, Almanya ve bazı Avrupa ülkelerinin harcamalarının "çok daha düşük" seviyede kaldığını iddia etti. Trump, "İlişki karşılıklı olmadığı halde, ABD’nin bu tek taraflı yolda ilerlemeye devam etmesi saçmalık. Onlar bizim yanımızda değillerdi" ifadelerini kullanarak, ittifak içindeki gerilimi zirve öncesinde tırmandırdı.

Trump’ın geçmişte İran savaşı sürecinde bazı müttefikleri için kullandığı "korkak" nitelendirmesi, Ankara’daki zirvede liderler arasındaki ikili görüşmelerin atmosferini de etkileyecek gibi görünüyor. ABD Başkanı, NATO üyelerinin savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılalarının en az yüzde 2'sine çıkarması konusundaki baskısını bu zirvede de sürdürecek. Bu durum, Avrupa başkentlerinde "Trump doktrini"nin geri dönüşü olarak yorumlanıyor ve NATO’nun gelecekteki yapısı hakkında soru işaretleri yaratıyor.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Ankara'daki bu dev zirve, İzmir'i birkaç farklı açıdan doğrudan etkiliyor. İlk olarak, NATO’nun karargah yapısı içerisinde kritik bir yere sahip olan NATO Müttefik Kara Komutanlığı (LANDCOM) İzmir Buca’da bulunuyor. Zirvede alınacak stratejik kararlar, LANDCOM’un operasyonel yetkilerini ve İzmir’deki askeri hareketliliği doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Ege Bölgesi'nin savunma sanayii üssü konumundaki İzmirli teknoloji firmaları, ATO Congresium’daki forumda imzalanacak mutabakatlardan pay alabilirler.

Zirve nedeniyle Ankara'da alınan olağanüstü güvenlik önlemleri, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) kampüsünde hayatı durma noktasına getirdi. 6-12 Temmuz tarihleri arasında kampüse girişlerin kısıtlanması ve yurtların boşaltılması kararı, İzmir’den Ankara’ya eğitim için giden yüzlerce öğrenciyi mağdur etti. Yurtların 4 Temmuz’da boşaltılacak olması, İzmirli öğrencilerin plansız bir şekilde şehre geri dönmesine veya geçici konaklama aramasına neden oldu. Bu durum, İzmirli aileler ve öğrenciler için zirvenin en somut ve zorlayıcı yansıması olarak öne çıkıyor.