Karşıyaka'da Engelli Erişimi İçin Örnek Uzlaşı

Karşıyaka Bahriye Üçok Mahallesi’nde kentsel dönüşümle yenilenen bir binanın zemin katında yaşayan engelli vatandaşın hayatı, komşularıyla yaşadığı "rampa" kriziyle zorlaşınca devreye Karşıyaka Belediyesi girdi. Kentsel dönüşüm kapsamında yeniden inşa edilen binada ikamet eden zihinsel ve bedensel engelli bireyin, konutuna güvenli giriş yapabilmek için talep ettiği portatif rampa sistemi diğer kat malikleri tarafından reddedildi. Yaşanan bu tıkanıklık üzerine belediye ekipleri, mülkiyet hakları ile insani ihtiyaçları profesyonel bir zeminde buluşturmak adına özel bir çalışma başlattı.

Erişilebilir kent hedefiyle hareket eden Karşıyaka Belediyesi, vatandaşın başvurusunu hızla gündemine aldı. İmar ve Şehircilik Müdürlüğü koordinasyonunda toplanan uzman heyet, sorunu sadece hukuki bir ihtilaf olarak değil, bir yaşam hakkı meselesi olarak ele aldı. İlçedeki fiziksel engellerin kaldırılması noktasında emsal teşkil edecek bu süreç, yerel yönetimlerin kentsel dönüşüm süreçlerindeki arabulucu rolünü de bir kez daha ortaya koydu.

Uzman Komisyon Ortak Akılla Toplandı

Sorunun çözümü için Yapılarda Özürlülerin Kullanımına Yönelik Proje Tadili Komisyonları Teşkili, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 12. Maddesi dayanak gösterildi. Kurulan "Yapılarda Engelli Kullanımına Yönelik Proje Tadili Komisyonu", geniş katılımlı bir toplantı serisi başlattı. İlk toplantıya engelli birey ve ailesi de bizzat katılarak, günlük yaşamda karşılaştıkları zorlukları, özellikle trafik yoğunluğunun bulunduğu bölgede yaşadıkları güvenlik risklerini teknik heyete doğrudan aktardı.

Komisyonda çok sesli ve uzman bir kadro yer aldı. Karşıyaka Belediye Başkan Yardımcısı Mimar Ayşem Özzambak, İmar ve Şehircilik Müdürü Mimar Dr. Begüm Erdoğmuş ve Sağlık İşleri Müdürü Hatice Ergüven’in yanı sıra belediyenin iç mimar, mimar ve makine mühendislerinden oluşan teknik ekibi masadaydı. Sürece ayrıca TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Mimarlar Odası, Karşıyaka İlçe Sağlık Müdürlüğü ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İzmir İl Müdürlüğü temsilcileri de katılarak görüş bildirdi. Bu geniş katılım, kararın hem teknik hem de hukuki açıdan sarsılmaz bir zemine oturmasını sağladı.

Komisyon üyeleri, mülkiyet haklarını korurken engelli bireyin erişilebilirlik ihtiyacını nasıl karşılayacakları üzerine detaylı analizler yaptı. Bölgenin trafik akışı, binanın mimari yapısı ve diğer hak sahiplerinin kullanım alanları tek tek incelendi. İkinci toplantı aşamasında, proje müellifi Mimar Tuğba Öztürk tarafından hazırlanan ve mevcut mimari projeye tam uyum sağlayan çözüm önerisi masaya yatırıldı. Vatandaşın maliyet kısıtlarını da gözeten heyet, sadece bugünü değil, engelli bireyin ileride oluşabilecek sağlık gereksinimlerini de kapsayan bir planlamayı onayladı.

Teknik Çözüm ve Uzlaşı Kararı

Alınan nihai kararla birlikte, Bahriye Üçok Mahallesi'ndeki bina için hem estetik hem de fonksiyonel bir çözüm üretildi. Onaylanan projeye göre; dış cephe görünümünü bozmayan, engelli vatandaşın kendi mülkiyet sınırları içerisinde kalan ve diğer kat maliklerinin ortak kullanım alanlarına müdahale etmeyen bir merdiven ve korkuluk sistemi kurulacak. Bu sistemin en dikkat çeken özelliği ise modüler yapısı oldu. İlerleyen yıllarda bireyin engellilik durumunun artması ihtimaline karşı, sisteme mekanik çözümlerin (asansör veya lift gibi) kolayca entegre edilebilmesine imkan tanıyan teknik bir altyapı hazırlandı.

Bu karar, Karşıyaka’da kentsel dönüşüm sürecinde benzer sorunlar yaşayan yüzlerce bina için "yol haritası" niteliği taşıyor. Teknik heyet, hazırlanan planın mevcut imar yönetmeliklerine ve mülkiyet hukukuna tam uyumlu olduğunu belirterek, komşular arasındaki anlaşmazlığı teknik bir dokunuşla sonlandırmış oldu. Karşıyaka Belediyesi'nin bu müdahalesi, ilçedeki "engelsiz kent" vizyonunun sadece kağıt üzerinde kalmadığını, sahada da karşılık bulduğunu gösteren somut bir örnek olarak kayıtlara geçti.

Başkan Yıldız Ünsal: Engelleri Hoşgörüyle Aşıyoruz

Karşıyaka Belediye Başkanı Yıldız Ünsal, sürecin başarıyla tamamlanmasının ardından yaptığı açıklamada, ilçede her bireyin eşit yaşam hakkına sahip olduğunu vurguladı. Ünsal, "Karşıyaka’da yaşamın her alanını tüm vatandaşlarımız için eşit, güvenli ve erişilebilir kılmak temel önceliğimizdir. Engelliler Haftası vesilesiyle bir kez daha belirtmek isterim ki; bizler kentimizdeki tüm engellerin sevgi, saygı ve karşılıklı hoşgörü ile aşılabileceğine inanıyoruz" dedi.

Başkan Ünsal, teknik çözümlerin ancak ortak akılla kalıcı olabileceğine dikkat çekerek sözlerini şöyle sürdürdü: "Vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştıracak bu adımı uzlaşı kültürüyle hayata geçirdik. Bu karar, teknik bir onayın çok ötesinde; bir arada yaşama azmimizin ve her bireyin yaşam hakkına duyduğumuz saygının bir nişanesidir. Karşıyaka Belediyesi olarak, hiçbir ayrım gözetmeksizin herkes için tam erişilebilir ve huzurlu bir kent hedefiyle çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Bu gelişme, özellikle Karşıyaka ve çevresindeki kentsel dönüşüm bölgelerinde yaşayan, benzer erişim sorunlarıyla karşılaşan binlerce İzmirliyi yakından ilgilendiriyor.