İzmirli Melek'ten Kanser Teşhisinde Devrim: ONCOMathRIX

Bornova Sıdıka Rodop Anadolu Lisesi’nin koridorlarından, tıp dünyasında yankı uyandıracak büyük bir başarı hikayesi yükseliyor. 10. Sınıf öğrencisi 16 yaşındaki Melek Öztürk, annesini kanser nedeniyle kaybetmesinin ardından geliştirdiği “ONCOMathRIX” adlı yapay zekâ destekli projeyle, böbrek kanseri teşhisinde yüzde 97 gibi rekor bir başarı oranına ulaştı.

Annesinin Kaybı Bilimsel Bir Devrime Dönüştü

Genç araştırmacı Melek Öztürk’ün hayatı, annesi Zehra Öztürk’e önce pankreas kanseri, ardından böbrek üstü bezi kanseri teşhisi konulmasıyla tamamen değişti. Tedavi sürecinde karşılaşılan tıbbi aksaklıkları, teşhis süreçlerindeki gecikmeleri ve hasta yakınlarının omuzlarındaki ağır duygusal yükü bizzat deneyimleyen Öztürk, annesini kaybettikten sonra bu acıyı bir çözüm üretme enerjisine dönüştürdü.

Matematik ve biyolojiye olan tutkusunu okulundaki “Matrix” adlı matematik kulübünde öğretmenlerinin desteğiyle birleştiren Öztürk, sadece bir öğrenci projesi değil, tıp literatürüne girebilecek nitelikte bir sistem inşa etti. İzmir’in Bornova ilçesinde başlayan bu çalışma, kısa sürede akademik çevrelerin dikkatini çekerek Ege Üniversitesi ile iş birliği sürecine evrildi.

Yüzde 97 Başarı Oranı: ONCOMathRIX Nasıl Çalışıyor?

Projenin temelini oluşturan ONCOMathRIX sistemi, özellikle böbrek hücresi karsinomu (böbrek kanseri) tanısında erken ve doğru teşhis koymayı hedefliyor. Sistemin teknik altyapısı ve başarısı şu detaylarla öne çıkıyor:

• Açık Kaynak Veri Seti: Proje, 537 farklı açık kaynak veri seti üzerinde test edilerek geliştirildi.
• Matematiksel Analiz: Sistem, biyolojik verileri topolojik ve diferansiyel analiz yöntemleri kullanarak matematiksel modellerle işliyor.
• Isı Haritaları: Histopatolojik görüntülerdeki gürültüyü azaltan sistem, bu verileri ısı haritalarına dönüştürerek hücre yapısındaki değişimleri analiz ediyor.
• Evreleme ve Karar Destek: Sadece görüntü analizi yapmakla kalmayan sistem, kanserin evrelemesini yapıyor ve doktorlar için dijital bir karar destek mekanizması sunuyor.

Bu teknoloji, patoloji uzmanlarının iş yükünü hafifletirken, kişiselleştirilmiş tedavi seçeneklerinin oluşturulmasına da olanak tanıyor. İzmir’deki sağlık kuruluşları ve üniversite hastaneleri için gelecekte önemli bir yardımcı araç olma potansiyeli taşıyor.

Ege Üniversitesi’nden Akademik Destek

Melek Öztürk, fikrini bilimsel bir zemine oturtmak amacıyla Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kubilay Doğan Kılıç ile temasa geçti. Projeyi değerlendiren Doç. Dr. Kılıç, çalışmanın bilimsel açıdan önemli bir boşluğu doldurduğunu vurguladı.

Doç. Dr. Kılıç, yapay zekâ ve görüntü işleme teknolojilerinin tıpta kullanımının geleceğin standardı olacağını belirterek, "Bu tür projeler, özellikle kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarında büyük fark yaratacak. Melek'in ortaya koyduğu disiplinli yaklaşım, bilimsel bir araştırmanın tüm gerekliliklerini karşılıyor" ifadelerini kullandı. Okul yönetimi ve öğretmenleri de Melek’in azminin tüm Türkiye’deki gençlere örnek teşkil ettiğini dile getirdi.

Patent ve Marka Tescil Süreci Başladı

Henüz 16 yaşında olan Melek Öztürk, projesinin fikri ve sınai mülkiyet haklarını korumak adına önemli adımlar attı. ONCOMathRIX ismi için marka tescilinin alındığını belirten Öztürk, patent sürecinin ise titizlikle devam ettiğini açıkladı. Bilimsel bir makale hazırlığında olan genç deha, hedefinin sadece akademik başarı olmadığını, kanser hastalarının teşhis sürecinde zaman kazanmalarını sağlamak olduğunu vurguladı.

İzmir’in eğitim ve akademi dünyasındaki gücünü bir kez daha kanıtlayan bu gelişme, özellikle Bornova ve çevresindeki bilim meraklısı gençler ile Ege Üniversitesi Teknopark bünyesindeki girişimciler için büyük bir motivasyon kaynağı haline geldi. Melek Öztürk’ün başarısı, İzmir’in sadece bir liman ve turizm kenti değil, aynı zamanda bir teknoloji ve sağlık üssü olma yolundaki vizyonunu destekliyor.