İzmirli Kaligrafi Ustası Eyüp Karanfil Kültürel Miras Taşıyıcısı Oldu

İzmir’in Konak ilçesindeki tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda, 2 metrekarelik dükkânında harflere can veren 55 yaşındaki Eyüp Karanfil, ilkokul yıllarında yaşadığı okuma yazma güçlüğünü uluslararası bir sanat ustalığına dönüştürdü. Karanfil, 2025 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanına layık görüldü.

Karanfil’in sanat yolculuğu, ilkokul döneminde okuma ve yazmada yaşadığı zorluklarla başladı. O dönemde okumayı öğrenenlere kırmızı, yazmayı öğrenenlere ise beyaz kurdele takıldığını hatırlatan usta sanatçı, bu iki simgeye de sahip olamadığını belirtiyor. Babasının yönlendirmesiyle yaz tatillerinde bir matbaada çırak olarak çalışmaya başlayan Karanfil, burada harflerin anatomisiyle tanışarak kariyerinin ilk adımlarını attı.

Harflerin Anatomisiyle Matbaada Tanıştı

Matbaadaki çıraklık döneminde harflerin yapısına duyduğu ilgiyi sanata dönüştüren Karanfil, ustalarından aldığı eğitimlerle kendisini geliştirdi. Sanatının temelinde Kur’an-ı Kerim’deki Kalem Suresi’nin yer aldığını ifade eden usta, surenin birinci ayetinde geçen “Kaleme ve kalem ehlinin yazdıklarına ant olsun” ifadesinden derin bir etkilenme yaşadığını dile getiriyor. Bu manevi bağ, Karanfil’in kalemle icra ettiği sanatını profesyonel bir boyuta taşımasını sağladı.

Kaligrafi sanatının hat sanatıyla sıkça karıştırıldığını vurgulayan Karanfil, iki disiplin arasındaki farkları şu şekilde açıklıyor:

• Kaligrafi: Latin ve Türkçe harfler kullanılarak icra edilir.
• Hat Sanatı: Arapça harfler üzerine kurulu bir güzel yazı sanatıdır.

Her iki sanatın da denge ve ölçü üzerine kurulu olduğunu belirten Karanfil, kaligrafide “nip ölçüsü” adı verilen ve kalem ucunun genişliğini esas alan bir yöntem kullanıyor. Her harfin kendine özgü bir anatomisi ve ölçüsü olduğunu hatırlatan usta, bu kurallara uyulduğunda estetik eserlerin ortaya çıktığını söylüyor.

2 Metrekarelik Dükkânda Gelecek Nesilleri Yetiştiriyor

Kemeraltı’ndaki küçük dükkânında kâğıttan porselen tabaklara, kapı ahşaplarından kına teflerine kadar geniş bir yelpazede üretim yapan Karanfil, aynı zamanda öğrenci yetiştirmeye de devam ediyor. Bakanlığın kendisine verdiği unvanın temel amacının sanatı gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu belirten Karanfil, usta-çırak ilişkisinin önemine dikkat çekiyor.

Sanatın sonu olmayan bir yol olduğunu ve kendisinin de hâlâ öğrenmeye devam ettiğini söyleyen Karanfil, öğrencilerinden özellikle sabırlı olmalarını istiyor. Kaligrafinin kısa sürede öğrenilebilecek bir iş olmadığını, ince ve uzun bir süreç gerektirdiğini vurgulayan usta sanatçı, bu sanata aşk duyan herkesle bilgi ve deneyimlerini paylaşmayı sürdürüyor.