İzmir’de 1 Mayıs: Asu Kaya’dan Kadın Emeği Çıkışı

İzmir’de 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü coşkusu, Kültürpark Lozan Kapısı önünde devleşen bir kadın dayanışmasına sahne oldu. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir İl Örgütü’nün düzenlediği büyük yürüyüşe katılan CHP Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, elinde megafonu, arkasında binlerce İzmirli kadınla birlikte iktidarın ekonomi politikalarına ve kadın emeğinin sömürülmesine karşı sert bir duruş sergiledi. Lozan Meydanı’nı dolduran kalabalığa seslenen Kaya, Türkiye’nin içinde bulunduğu işsizlik tablosunu İzmir’den yükselen somut rakamlarla gözler önüne serdi.

Türkiye’de Kadın İstihdamı ve İşsizlik Rakamları Yerle Bir

Asu Kaya, konuşmasına Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilerin sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini vurgulayarak başladı. İktidarın "başarı masalları" anlattığını savunan Kaya, kadınların sistematik bir biçimde çalışma hayatının dışına itildiğini belirtti. İzmir’deki meydandan tüm Türkiye’ye seslenen Kaya, istihdamdaki dev uçurumu şu rakamlarla ifade etti: “İstihdamda erkeklerin oranı yüzde 66 iken, kadınlarda bu oran sadece yüzde 31 seviyesinde kalıyor. İş gücüne katılımda ise erkekler yüzde 70’e ulaşırken, kadınlar yüzde 35’te takılıp kalmış durumda.”

Genç kadın işsizliğinin yüzde 20’ye ulaşmasının sadece bir istatistik olmadığını ifade eden Kaya, bu durumun Türkiye’deki kadın-erkek eşitsizliğinin en net aynası olduğunu söyledi. İktidarın "kadının yeri evidir" anlayışını beslediğini dile getiren CHP’li Kaya, kreşlerin açılmaması ve bakım yükünün tamamen kadınların omuzlarına bırakılmasının, kadınları istihdamdan koparan temel unsurlar olduğunu vurguladı. Kaya, güvenceli iş imkanlarının yaygınlaştırılmamasının bilinçli bir tercih olduğunu ve bu "kara düzeni" kabul etmediklerini yineledi.

İzmir Temel Conta İşçilerinin 508 Günlük Direnişi

Konuşmasının en çarpıcı bölümlerinden birini İzmir’deki yerel bir direnişe ayıran Asu Kaya, Temel Conta fabrikasında çalışan kadın işçilerin mücadelesini gündeme taşıdı. İzmir’de tam 508 gündür grev yapan kadınların yaşadığı haksızlıklara değinen Kaya, bu sürecin sadece bir hak arama mücadelesi değil, aynı zamanda bir onur mücadelesi olduğunu belirtti. Grevdeki kadınların, bir gece yarısı çocuklarının yanında sadece düdük çalarak protesto haklarını kullandıkları için gözaltına alınmalarını sert bir dille eleştirdi.

Kaya, "Kadın emeğinin yok sayıldığı, kadının yaşamının ucuzlaştığı bu düzende hayat nasıl devam edecek?" sorusunu sorarak, İzmirli işçilerin maruz kaldığı baskılara dikkat çekti. Temel Conta işçilerinin 500 günü aşan direnişinin, İzmir’in emek tarihindeki en önemli sayfalardan biri olduğunu ifade eden Kaya, kadınların güvencesiz çalışmaya mahkum edilmesine karşı İzmir’in her sokağından itiraz seslerinin yükselmeye devam edeceğini söyledi. Bu direnişin, İzmir’deki diğer sendikal mücadeleler için de bir sembol haline geldiğini hatırlattı.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Asu Kaya'nın İzmir’den verdiği bu mesajlar, kentin sanayi bölgelerinden üniversite kampüslerine kadar geniş bir yankı buluyor. Özellikle Çiğli, Gaziemir ve Torbalı gibi sanayi havzalarında yoğunlaşan kadın emeği, kreş yetersizliği ve düşük ücret sarmalıyla karşı karşıya kalıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin kreş hamlelerinin bu noktada ne kadar kritik olduğu, Kaya’nın "bakım yükü" vurgusuyla bir kez daha tescillenmiş oldu. İzmir, Türkiye’de kadın iş gücüne katılımın en yüksek olduğu illerden biri olsa da, Temel Conta örneğinde görüldüğü gibi sendikal haklar ve güvenceli çalışma konusunda hala aşılması gereken büyük engeller bulunuyor.

Kaya’nın konuşması, önümüzdeki süreçte İzmir siyasetinde kadın hakları ve emek mücadelesinin daha merkezi bir konumda olacağını gösteriyor. İzmir’deki kadın sivil toplum kuruluşları ve sendikaların, 508 gündür süren Temel Conta grevi etrafında daha da kenetlenmesi bekleniyor. Kaya’nın "gelecek ilk sandıkta bu kadınlar kara düzene yok diyecek" ifadesi ise yerel seçimlerin ardından genel seçim odaklı siyasetin İzmir’deki kadın seçmenler üzerinden şekilleneceğinin sinyalini veriyor. Bu gelişme, özellikle Bornova, Buca ve Çiğli gibi işçi nüfusunun yoğun olduğu ilçelerdeki binlerce emekçi kadını doğrudan ilgilendiriyor.