İzmir'in 77 Milyar TL'lik 2025 Bütçe Hesabı Onaylandı

İzmir Büyükşehir Belediyesi Mayıs ayı olağan meclis toplantısının üçüncü birleşimi, kentin geleceğine yön verecek dev bütçe rakamlarının oylanmasına sahne oldu. 2025 Mali Yılı Kesin Hesabı’nın görüşüldüğü oturumda, İzmir’in ulaşımdan altyapıya kadar tüm can damarlarını etkileyen 77 milyar 844 milyon TL’lik harcama kalemi kalem kalem masaya yatırıldı. Küresel ekonomik kriz ve yüksek enflasyonun gölgesinde geçen görüşmelerde, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) grubu mali disiplin vurgusu yaparken, meclis salonunda siyasi tansiyon zaman zaman zirveye tırmandı.

Bütçede Aslan Payı Buca Metrosu ve ESHOT’un Oldu

Meclis oturumunda kesin hesap sunumunu gerçekleştiren CHP Meclis Üyesi Onur Saatli, 2025 yılı bütçesinin gerçekleşme oranlarını paylaştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin toplam bütçe gideri 77 milyar 844 milyon TL olarak kaydedilirken, bütçe gelir gerçekleşmesi 65 milyar 18 milyon TL seviyesinde kaldı. Bu rakamlarla birlikte gider gerçekleşme oranı yüzde 85,26, gelir gerçekleşme oranı ise yüzde 87,27 olarak kayıtlara geçti. 2024 yılında 50,3 milyar TL olan giderlerin bir yıl içinde 77,8 milyar TL’ye yükselmesi, ekonomik daralmanın belediye bütçesi üzerindeki baskısını gözler önüne serdi.

Yatırım kalemlerinde en dikkat çekici veri, İzmir tarihinin en büyük raylı sistem projesi olan Buca Metrosu için harcanan rakam oldu. 2025 yılında sadece bu proje için 5,5 milyar TL kaynak ayrıldı. Kentin ulaşım yükünü sırtlayan ESHOT Genel Müdürlüğü’ne ise toplu taşıma hizmetlerinin aksamaması ve vatandaşın uygun fiyatlı ulaşım hakkının korunması amacıyla 12,8 milyar TL destek verildi. Diğer önemli yatırım harcamaları ise şu şekilde sıralandı:

• Asfalt kaplama ve yol bakım çalışmaları: 2,2 milyar TL
• Buca-Bornova bağlantı yolu ve tünel projesi: 857 milyon TL
• Mal ve hizmet alımları: 27,5 milyar TL
• Sermaye giderleri: 16,3 milyar TL
• Cari transferler: 15,6 milyar TL
• Faiz giderleri: 6 milyar TL

Mecliste Sert Tartışma: "Seni Dışarı Çıkarırım"

Bütçe görüşmeleri sadece rakamlarla değil, siyasi gerilimle de hafızalara kazındı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ile AK Partili Meclis Üyesi Hüsnü Boztepe arasında söz kesme ve usul tartışması yaşandı. AK Partili Boztepe’nin grup sözcülerinin konuşma süresine ve sırasına itiraz etmesi üzerine Başkan Tugay sert tepki gösterdi. Tugay, "Hüsnü Bey yeter ya. Bu zaman geçirme taktiğini kabul etmiyorum. Konuşmamıza engel olamazsınız. Burası kabadayılık yeri değil. Yerinize oturun. Sizi meclisten çıkarırım" ifadelerini kullanarak disiplin uyarısında bulundu.

Gerginliğin tırmandığı anlarda Başkan Tugay, meclis düzenini bozmaya yönelik hareketlerin karşılıksız kalmayacağını belirterek, "Meclisin çalışmasına engel olursanız dışarı çıkaracağım. Süreyi geçirmeye uğraşıyorsunuz. Engelle bak çıkarayım seni gör" sözleriyle tepkisini sürdürdü. Bu tartışmaların ardından yapılan oylamada, 2025 mali yılı kesin hesabı oy çokluğuyla kabul edilerek meclisten geçti.

İzmir Kamu Yatırımlarında 77. Sırada Kaldı

CHP'li Onur Saatli, konuşmasının devamında İzmir'in merkezi hükümetten aldığı payı sert bir dille eleştirdi. İzmir’in Türkiye ekonomisine en çok katkı sağlayan ve en çok vergi veren şehirlerden biri olduğunu hatırlatan Saatli, "Bugün İzmir, merkezi kamu yatırımlarında 81 il arasında maalesef 77’nci sırada yer alıyor. İzmir üreten bir kent olmasına rağmen hak ettiği desteği alamıyor. Belediyenin erişemediği her kredi; geciken metro hattıdır, yapılamayan altyapıdır, ertelenen sosyal destektir" dedi. Saatli, özellikle metro projelerinin dünya genelinde öz kaynakla yapılmadığını, ancak İzmir'in buna mecbur bırakıldığını savundu.

Belediyenin personel giderlerine de değinen Saatli, 34 bin kişilik dev bir hizmet ordusuyla İzmir’e hizmet verildiğini belirtti. Personel gider oranının yüzde 27,3 ile yasal sınırların altında kaldığını vurgulayan Saatli, Merkez Bankası'nın enflasyon tahminlerinin inandırıcılığını yitirdiğini ve kamu bankalarının İzmir'e kredi kullandırmadığını iddia ederek, "İzmir'e köstek değil, destek olun" çağrısında bulundu.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu bütçe onayı, özellikle Buca ve Bornova hattındaki trafik yoğunluğunu azaltacak olan tünel ve metro projelerinin finansal sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşıyor. 12,8 milyar TL’lik ESHOT desteği, akaryakıt zamlarına rağmen İzmirli vatandaşların Türkiye’nin en uygun fiyatlı ulaşım hizmetlerinden birini almaya devam edeceği anlamına geliyor. Ancak kamu yatırımlarındaki 77. Sıra verisi, İzmir’in merkezi yönetimden beklediği büyük ölçekli altyapı desteklerinin bir süre daha yerel öz kaynaklarla karşılanmak zorunda kalacağını gösteriyor. Bu durum, belediyenin yeni projelere kaynak ayırırken mali disipline her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyacağını kanıtlıyor.