İzmir'de Yeni Bitki Türü Keşfedildi

İzmir'in Ödemiş ilçesinde, bilim dünyası için yeni bir bitki türü keşfedildi. Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda bulunan ve "Umbilicus choripetalus" olarak adlandırılan bu yeni tür, Türkçe'de "İzmir göbekotu" ismiyle anılacak. Keşif, uluslararası bilimsel taksonomi dergisi Phytotaxa'da yayımlanarak duyuruldu.

Prof. Dr. Hasan Yıldırım, İzmir göbekotunun çiçek yapısının, göbekotu cinsi içindeki diğer türlerden belirgin şekilde ayrıldığını ifade etti. Yıldız biçimli çiçeklere sahip olan bu türün taç yaprakları, tabana kadar tamamen ayrılmış durumda. Bu özellik, göbekotu cinsi içinde ilk kez gözlemleniyor.

Yeni türün yetişme alanı, İzmir'in Ödemiş ilçesindeki Ovacık Platosu ile sınırlı. Yaklaşık 1300-1400 metre rakımda, volkanik kaya çatlaklarında yetişen İzmir göbekotu, ekolojik açıdan da özgün bir tür olma özelliği taşıyor. Türün en yakın akrabaları kireçtaşı kayaçlarda yaşarken, İzmir göbekotunun volkanik zeminlere bağlı olması dikkat çekiyor.

Yapılan DNA analizleri, Umbilicus choripetalus'un genetik olarak ayrı ve izole bir soy oluşturduğunu gösterdi. Bu durum, türün yeni bir bilimsel takson olarak tanımlanmasını destekliyor. Dünya genelinde 16 türle temsil edilen göbekotu cinsi, Türkiye'de bugüne kadar yedi türle biliniyordu. İzmir Göbekotu'nun keşfiyle birlikte, cinse ait Türkiye'ye özgü ilk endemik tür bilimsel olarak kayıtlara geçti.

Prof. Dr. Yıldırım, türün korunmasının büyük önem taşıdığını vurgulayarak, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre İzmir Göbekotu için "Hassas (Vulnerable)" koruma statüsü önerildiğini belirtti. Bu keşif, Batı Anadolu'nun biyolojik çeşitliliğinin henüz tam olarak keşfedilmediğini gösteriyor. Özellikle jeolojik olarak farklı alanların, özgün bitki türlerine ev sahipliği yapabileceği bir kez daha ortaya kondu.

Ege Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve diğer kurumlardan bilim insanlarının katkılarıyla yürütülen çalışmada, arazi çalışmaları ve türün morfolojik incelemeleri Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve Dr. Tuğkan Özdöl tarafından gerçekleştirildi. Genetik analizler Dr. Barış Özüdoğru ve Dr. Ilgın Deniz Can tarafından yapıldı. Çalışmaya Dr. Ademi Fahri Pirhan, Dr. Şükrü Arasan, Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ve Musa Geçit de destek verdi. Yeni türün bilimsel çizimleri ise Hazelnas Varol tarafından hazırlandı.

[🤖 Bu haber için resimler Yapay Zeka yardımı ile oluşturulmuştur.]