İzmir'de Mutfak Atıkları Toprağa Dönüşüyor: İlk...

Karşıyaka’daki evlerin mutfaklarından çıkan organik atıklar, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hamlesiyle çöp olmaktan çıkıp kentin parklarını besleyecek gübreye dönüşüyor. "Dönüşüme Evde Başla" projesi kapsamında gönüllü hanelerde biriktirilen ilk bokaşi kompost kovaları, belediye ekipleri tarafından kapılardan teslim alınmaya başlandı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi vizyonuyla hayata geçen bu uygulama, evsel atıkların kaynağında ayrıştırılarak ekonomiye ve doğaya kazandırılmasını hedefliyor.

Bokaşi Kompost Süreci Nasıl İşliyor?

Projeye dahil olan İzmirliler, mutfaklarındaki organik atıkları kendilerine teslim edilen özel bokaşi kovalarında biriktiriyor. Fermantasyon sürecini tamamlayan vatandaşlar, “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması üzerinden “kovam dolu” bildirimi yaparak süreci başlatıyor. Bildirim üzerine harekete geçen İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ekipleri, dolu kovaları teslim alırken yerlerine anında temiz ve boş kovaları bırakıyor. Bu sayede hanelerdeki geri dönüşüm döngüsü hiç kesilmeden devam ediyor.

Ekipler, teslim alınan kovalarda fermantasyonun sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini ve sıvı oluşumunu titizlikle kontrol ediyor. Kalite değerlendirmesinden geçen kompostlar, belediyenin kontrollü alanlarında toprakla buluşturuluyor. Toprağa gömülen bu materyaller, 4 ila 6 hafta sürecek bir olgunlaşma aşamasına bırakılıyor. Süreç tamamlandığında elde edilen yüksek verimli gübreler; İzmir’in parklarında, bahçelerinde ve mahalle bostanlarında toprağın yapısını zenginleştirmek için kullanılacak.

4 Bin İzmirli Dönüşüm İçin Sıraya Girdi

İzmirlilerin projeye olan ilgisi rakamlara da yansımış durumda. Bokaşi kompost seti almak için "İyi Tarım İzmir" uygulaması ve HİM – Hemşehri İletişim Merkezi (ALO 153) üzerinden yapılan toplam başvuru sayısı kısa sürede 4 bine ulaştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli gıda mühendisi Seda Erişken, katılımın her geçen gün arttığını belirterek sürecin teknik detaylarını paylaştı. Erişken, dolu kovaların merkezde sıvı gübre kontrollerinden geçtiğini ve sıvı çıkışı durduğunda gömme aşamasına geçildiğini ifade etti.

Kovaların temizliği konusunda ise tam bir çevre dostu yöntem izleniyor. Boşalan kovalar, hiçbir kimyasal madde kullanılmadan, sadece sirkeli suyla dezenfekte ediliyor. Hijyen süreçleri tamamlanan ve yeniden düzenlenen kovalar, döngüye dahil olan yeni gönüllü hanelere ulaştırılıyor. Bu titiz çalışma, projenin sadece atık yönetimi değil, aynı zamanda sağlıklı bir geri dönüşüm zinciri olduğunu kanıtlıyor.

Karşıyaka’dan Türkiye’ye Örnek Olan Model

Projenin Karşıyaka’daki ilk gönüllülerinden olan Özer Ailesi, evde kompost yapmanın mutluluğunu yaşıyor. Ayşe Özer, organik atıkları dönüştürmenin uzun yıllardır hayalini kurduğu bir uygulama olduğunu vurgulayarak, "Bahçeli bir evim olsun, bir köşesinde yapayım derken bu imkan ayağımıza geldi. Hiç yorucu değil, keyifle yapıyorum. Kompostumuzu saksılarımızda kullandık bile. Saksısı veya balkonu olan her İzmirli bu sürece katılmalı" dedi. Uygulamanın İzmir'den tüm Türkiye'ye yayılması gerektiğini belirten Özer, belediyenin süreç boyunca her aşamada destek verdiğini ekledi.

Erkin Özer ise doğayı korumanın önemine dikkat çekerek, projenin İzmir genelinde ve Ege Bölgesi'nde yaygınlaşmasını beklediklerini ifade etti. Doğal atıkların değerlendirilmesiyle toprağın zenginleştiğini söyleyen Özer, belediye ekiplerinin özverili çalışmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Bu yerel hareket, İzmir'in katı atık miktarını azaltırken, kentin yeşil alanları için ihtiyaç duyulan organik besini bizzat İzmirlilerin mutfağından sağlıyor.

Bu gelişme, özellikle Karşıyaka ve çevresindeki yoğun konut dokusunda yaşayan, balkon bahçeciliği ile ilgilenen binlerce İzmirliyi doğrudan daha çevreci bir yaşam modeline teşvik ediyor.