İzmir'de Mülkiyet Savaşı: Tarihi Namazgâh Hamamı Vakıflar'a Geçti

Konak'ın kalbinde, Agora Kazı Alanı'nın hemen yanı başında yükselen 16'ncı yüzyıl mirası Tarihi Namazgâh Hamamı, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasındaki mülkiyet savaşının yeni cephesi oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin harap halden kurtarıp milyonlarca liralık yatırımla kente kazandırdığı tarihi yapının tapusu, belediyenin elinden alınarak vakıf mülkiyetine geçirildi.

1,2 Milyon Liralık Restorasyon ve Kamulaştırma Süreci

İzmir Büyükşehir Belediyesi, mülkiyeti özel şahıslara ait olan tarihi yapıyı kurtarmak için ilk adımı 2009 yılında kamulaştırma kararıyla atmıştı. 2013 yılına gelindiğinde, tüm maliklere ait hisselerin tamamı belediye tarafından satın alınarak yapının mülkiyeti tamamen İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne geçti. Şehrin tarihi dokusunu korumak adına 2018 yılında 1,2 milyon lira kaynak ayıran belediye, 16'ncı yüzyıla tarihlenen bu eşsiz yapıyı aslına uygun şekilde restore etti.

Agora Kazı Alanı yanındaki bin 63 metrekarelik geniş bir arazi üzerinde yer alan hamam, restorasyonun ardından atıl durumdan kurtarılarak İzmir'in sosyal ve kültürel hayatına dahil edildi. Restorasyon sonrası yapı, 2886 Sayılı Kanun kapsamında yapılan ihale ile Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı’na (KEDV) 3 yıllığına kiralandı. Ancak belediyenin yeniden ihaleye çıkmaya hazırlandığı bir dönemde gelen tescil kararı, tüm planları altüst etti.

Mülkiyet Tartışmasında Yeni Perde: Kaptan-ı Derya Vakfı'na Tescil

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'ın kentin taşınmazlarını koruma mücadelesi sürerken, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün hamlesiyle Namazgâh Hamamı'nın tapu kayıtları değişti. Mevcut kira sözleşmesi 2025 yılının Aralık ayında sona erecek olan yapının, 16 Mart 2026 tarihi itibarıyla Kaptan-ı Derya Kaymak Mustafa Paşa Bin Mehmed Bey Vakfı adına tescil edildiği ortaya çıktı.

Bu karar, İzmir Büyükşehir Belediyesi için ilk değil. Vakıflar Genel Müdürlüğü daha önce de belediye mülkiyetinde bulunan;

• Meslek Fabrikası (Eski Un Fabrikası),
• Egemenlik Evi,
• Ve eski gasilhane binası gibi kritik yapılara el koyma girişiminde bulunmuştu.

Namazgâh Hamamı'nın da bu listeye eklenmesiyle birlikte, İzmir'in yerel yönetim eliyle ayağa kaldırılan tarihi miraslarının merkezi yönetime devri tartışmaları yeniden alevlendi.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu gelişme, İzmir'in yerel bütçesiyle yarattığı değerlerin ve koruduğu tarihi mirasın yönetim hakkının belediyeden alınması anlamına geliyor. Özellikle Konak ve çevresindeki tarihi aksın canlandırılması projelerinde kilit rol oynayan bu yapıların el değiştirmesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bölgedeki restorasyon ve sosyal projeler üzerindeki yetkisini kısıtlıyor.

Belediye kaynaklarından harcanan 1,2 milyon liralık restorasyon bedeli ve yıllar süren kamulaştırma emeği, İzmirlilerin vergileriyle oluşturulan bir değerin yerel yönetimden koparılması tartışmasını da beraberinde getiriyor. Bu durum, özellikle tarihi Kemeraltı ve Agora bölgesindeki turizm ve kültür stratejilerini doğrudan etkileyebilir.

Bu mülkiyet değişikliği, özellikle Konak ilçesindeki tarihi dokuyu korumaya çalışan yerel inisiyatifler ve Agora bölgesindeki arkeolojik park projeleri için belirsiz bir sürecin önünü açıyor.