İzmir'de Görünmeyen Engellilik Karikatür Yarışması Sonuçları Açıklandı

İzmir’den dünyaya uzanan sanatsal çizgiler, bu kez toplumun fark etmekte zorlandığı "görünmeyen" engellere ışık tuttu. İzmir Büyükşehir Belediyesi Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü tarafından “Senin çizgin, onların sesi olsun” sloganıyla düzenlenen 5. Uluslararası Karikatür Yarışması’nda kazananlar belli oldu. Epilepsi, MS, kronik ağrı, diyabet, otizm ve ruhsal sağlık sorunları gibi dışarıdan ilk bakışta anlaşılmayan engellilik türlerine odaklanan yarışma, bu yıl 171 farklı başvuru üzerinden tam 464 esere ev sahipliği yaptı.

Dünya genelinde engellilik alanında geleneksel olarak düzenlenen tek organizasyon olma özelliğini taşıyan bu yarışma, İzmir’in evrensel sanat ve sosyal sorumluluk vizyonunu bir kez daha ortaya koydu. Jüri üyelerinin titiz incelemeleri sonucunda, Bulgaristan’dan katılan Valentin Georgiev birincilik kürsüsüne otururken; ikincilik ödülü Önder Önerbay’a, üçüncülük ödülü ise Akın Candemir’e gitti. Yarışmanın ödül tablosu, hem uluslararası katılımın gücünü hem de yerel sanatçıların başarısını gözler önüne serdi.

Karikatür Yarışmasında Kim Ne Kadar Ödül Kazandı?

İzmir Büyükşehir Belediyesi, dereceye giren sanatçıları teşvik etmek amacıyla bu yıl ödül miktarlarını geniş bir yelpazede belirledi. Yarışmanın birincisi olan Valentin Georgiev 60 bin TL para ödülünün sahibi oldu. İkinci seçilen Önder Önerbay 45 bin TL, üçüncü olan Akın Candemir ise 30 bin TL ile ödüllendirildi. Dereceye giren bu isimlerin yanı sıra mansiyon ödülleriyle de sanatçıların emeği taçlandırıldı.

Yarışmada üç ayrı mansiyon ödülü dağıtıldı. Birinci mansiyon ödülü Zeynep Deniz Şimşek’e, ikinci mansiyon ödülü Mete Ağaoğlu’na ve üçüncü mansiyon ödülü ise Angel Ramiro Zapata Mora’ya verildi. Mansiyon kazanan her bir sanatçıya 20 bin TL ödeme yapılacağı açıklandı. Ayrıca jüri özel ödülleri kategorisinde Hümeyra Erol ve Erkan Aydın, sergiledikleri özgün bakış açılarıyla takdir topladı.

Bu ödüllerin, özellikle genç çizerlerin sosyal sorumluluk temalı projelere katılımını artırması bekleniyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Ela Hızlı, jüri sürecinin tamamlanmasının ardından üyelerle bir araya gelerek, kentin kültürel hafızasına sundukları katkılardan dolayı teşekkür plaketlerini takdim etti. Yarışmanın raportörlüğünü ise Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nden Tolga Uçar yürüttü.

Görünmeyen Engellilik Çizgilerle Nasıl Anlatıldı?

Yarışmanın jüri başkanlığını üstlenen usta karikatürist Eray Özbek, bu yıl seçilen temanın zorluğuna ve önemine dikkat çekti. Özbek, görünmeyen engelliliğin soyut bir kavram olduğunu belirterek, "Görünmeyen bir şey nasıl çizilebilir, bunu birçok meslektaşımız başarıyla sergilemiş. Otizmden diyabete kadar görmediğimiz engellilikler konu edildi. Bazı eserleri incelerken 'Burada ne anlatılıyor?' diye zorlanabilirsiniz; ancak bu zorlanmaya toplum olarak ihtiyacımız var. Çünkü engellileri kolay kolay fark etmiyoruz ve bu sorumluluğu kazanmamız gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Jüri üyesi sosyolog Buse Yücel Kaba ise değerlendirme sürecinde sadece teknik beceriye bakmadıklarını, eserlerin taşıdığı hak temelli mesajları da önemsediklerini vurguladı. Kaba, "Görünmeyen engellilik, dışarıdan bakıldığında anlaşılmayan bir yaşam deneyimi. Sanatçılar bu görünmeyeni görünür kılma cesareti gösterdi. Hedefimiz fark etmek, anlamak ve dönüştürmek. Bu yarışmanın toplumsal farkındalıkta bir kırılma noktası olmasını diliyoruz" dedi. Karikatürlerin, karmaşık tıbbi durumları bile tek bir karede halkın anlayabileceği yalınlığa indirgemesi, yarışmanın en büyük başarısı olarak nitelendirildi.

Yarışmanın asil jüri heyetinde karikatüristler Cemalettin Güzeloğlu, Ömer Çam ve Kutay Bilgihan Atabay’ın yanı sıra KEDİ Otizm Derneği Başkanı Serap Dikmen de yer aldı. Bu disiplinlerarası jüri yapısı, eserlerin hem sanatsal estetik hem de engelli hakları perspektifinden en doğru şekilde puanlanmasını sağladı.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu yarışma, İzmir'in "Engelsiz Kent" olma yolundaki kararlılığını uluslararası arenada perçinleyen bir hamle niteliği taşıyor. Özellikle Konak, Karşıyaka ve Bornova gibi yoğun nüfuslu ilçelerde yaşayan ve dışarıdan fark edilmeyen kronik rahatsızlıklara sahip binlerce İzmirli için bu tür farkındalık projeleri, günlük yaşamdaki ön yargıların kırılması anlamına geliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bu girişimi, ESHOT otobüslerinden metro istasyonlarına, Konak Meydanı'ndan Kordon'a kadar kentin her noktasında engelli bireylerin daha fazla anlayış görmesini hedefliyor.

İzmir, Türkiye'de engellilik alanında bu denli uzun soluklu ve uluslararası çapta bir sanat organizasyonunu sürdüren tek şehir olma gururunu yaşıyor. Bu gelişme, özellikle üniversite şehri olan İzmir'de, Ege ve Dokuz Eylül Üniversitesi gibi kurumlarda eğitim gören gençlerin toplumsal meselelere sanat yoluyla bakışını güçlendiriyor. Yarışma sonucunda ortaya çıkan eserlerin İzmir’in çeşitli noktalarında sergilenmesi, kentteki 4 milyondan fazla vatandaşın bu "görünmeyen" gerçeklerle yüzleşmesini sağlayacak.