İzmir'de Geri Dönüşüm Seferberliği: Evka-3 Zirvede

Bornova'nın Evka-3 sokaklarından yükselen çevre bilinci, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin "Dönüşüme Evde Başla" projesini zirveye taşıdı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesiyle ivme kazanan proje, kısa sürede 6 ilçe ve 8 mahalleden tam 9 ilçe ve 31 mahalleye yayılarak dev bir ekosisteme dönüştü. Avrupa kentlerinde uygulanan kapıdan kapıya atık toplama modelini İzmir'e entegre eden belediye, toplanan ambalaj atıklarını İzdönüşüm Fabrikası’nda yeniden ekonomiye kazandırıyor. 31 mahalle arasında yapılan değerlendirmede, en yüksek atık miktarıyla Bornova’nın Evka-3 Mahallesi İzmir'in geri dönüşüm şampiyonu ilan edildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa iş birliğiyle yürütülen bu süreçte, İzmirlilerin projeye katılım oranı her geçen gün artıyor. 2025 yılının Mart ayında başlatılan bu uygulama, kentin katı atık yönetiminde devrimsel bir adım olarak görülüyor. Projenin en dikkat çekici istatistiği ise reddedilen atık oranında gizli; İzmirli vatandaşların kaynağında ayrıştırma konusundaki titizliği sayesinde, toplanan atıkların yalnızca yüzde 0,95'i geri dönüşüme uygun bulunmayarak reddedildi. Bu oran, İzmir'in sıfır atık hedefine ne kadar yaklaştığının somut bir kanıtı olarak kayıtlara geçti.

9 İlçe ve 31 Mahallede Dönüşüm Rüzgarı

Projenin kapsamı, İzmir'in en yoğun nüfuslu noktalarını içine alacak şekilde genişletildi. Şu an itibarıyla Karabağlar, Bayraklı, Konak, Menderes, Bornova, Narlıdere, Buca, Karşıyaka ve Güzelbahçe ilçelerinde ambalaj atıkları kapıdan kapıya düzenli olarak toplanıyor. Her ilçede belirlenen pilot mahallelerde ekipler, vatandaşlarla doğrudan temas kurarak atıkların çöpe değil, geri dönüşüm kutularına gitmesini sağlıyor. Güzelbahçe ilçesinin de sisteme dahil edilmesiyle birlikte operasyon ağı 31 mahalleye ulaştı.

Projeye dahil olan mahallelerin tam listesi İzmir'in geri dönüşüm haritasını gözler önüne seriyor. Bayraklı’da Refik Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl ve Manavkuyu; Bornova’da İnönü, Kazım Dirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4 ve Erzene; Buca’da Yiğitler; Karabağlar’da Üçkuyular, Fahrettin Altay ve Basın Sitesi; Karşıyaka’da Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler ve İnönü; Konak’ta Kültür ve Alsancak; Menderes’te Hürriyet; Narlıdere’de Yenikale ve Sahilevleri mahalleleri bu büyük dönüşümün parçası konumunda bulunuyor.

Evka-3 Sakinlerinden Çevre Mesajı

Şampiyon mahallenin muhtarı Dilek Kumova, elde edilen başarıdan dolayı büyük gurur duyduklarını ifade etti. Kumova, "Mahallemizin pilot bölge seçilmesinden mutluluk duyuyorum. Evka-3 mahallesi, doğasına, canlısına ve çevresine çok duyarlı. Geleceğine sahip çıkan bir mahalle. Bu başarı hepimizin başarısı. Daha temiz bir çevre, daha yaşanılabilir bir gelecek için hep birlikte çalışmaya devam edeceğiz" diyerek mahalle sakinlerine teşekkürlerini iletti. Projenin birinci yılını doldurmasıyla birlikte Evka-3'teki katılımın %100'e yakın bir verimliliğe ulaştığı belirtiliyor.

Mahalle sakinlerinden İbrahim Çelik, projenin başarısının diğer mahallelere de örnek olması gerektiğini vurguladı. Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’a teşekkür eden Çelik, "31 mahalle içinde en duyarlı mahalle olmamız bizi sevindirdi. Diğer mahallelere de destek vermeleri için çağrı yapıyoruz. Daha yeşil bir İzmir ve Bornova için her kuşağa bu bilincin aşılanması en büyük dileğimiz" dedi. Meryem Çırakoğlu Taşkın ise projenin başarısını "müthiş bir adım" olarak nitelendirerek, çevreyi korumak için İzmir halkının bu tür projelere her zaman sahip çıkacağını belirtti.

Öğretmen olan mahalle sakini Oya Şen, projenin günlük hayatı nasıl kolaylaştırdığını anlattı. Okulda kendi çabalarıyla yaptıkları çalışmaları artık profesyonel bir sistemle sürdürdüklerini belirten Şen, "Gurur duydum ve çok mutlu oldum. Bize ve insanlığa yakışan bir davranışta bulunmuşuz. Dönüşüme Evde Başla uygulamasını kullanıyorum, ambalaj atıklarımızı değerlendirme açısından büyük bir rahatlık oldu. Daha çok yeşil için bu projeye herkes destek vermeli" ifadelerini kullandı. Bu bireysel destekler, İzdönüşüm Fabrikası'na giden hammadde akışının kesintisiz sürmesini sağlıyor.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu gelişme, İzmir'in sadece çöp toplayan değil, atığı katma değere dönüştüren bir şehir olma vizyonunu güçlendiriyor. Bornova'dan Karşıyaka'ya, Konak'tan Menderes'e kadar yayılan bu ağ, belediyenin atık yönetim maliyetlerini düşürürken, çevresel kirliliğin önüne geçiyor. Özellikle reddedilen atık oranının %1'in altında olması, İzmirli vatandaşların çevre bilincinin Türkiye ortalamasının çok üzerinde olduğunu kanıtlıyor. Bu disiplin, ilerleyen süreçte projenin 30 ilçenin tamamına yayılması için güçlü bir referans oluşturuyor.

Projenin başarısı, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda karbon ayak izini azaltma çabalarına doğrudan katkı sağlıyor. İzdönüşüm Fabrikası'nda işlenen kağıt, plastik ve metal atıklar, sanayiye hammadde olarak geri dönerek yerel ekonomiye de nefes aldırıyor. Özellikle Bornova ve Karşıyaka gibi yoğun nüfuslu ilçelerdeki bu başarı, İzmir'in gelecekte daha temiz ve yaşanabilir bir metropol olma yolundaki en büyük teminatı olarak görülüyor.