İzmir'de Geri Dönüşüm Kapasitesi Yüzde 40 Arttı

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kapıdan kapıya atık toplama hamlesiyle kentin geri dönüşüm kapasitesi aylık 550 tona ulaştı. Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesiyle ivme kazanan "Dönüşüme Evde Başla" projesi, kısa sürede 8 ilçe ve 28 mahalleye yayılarak İzmirlilerin çevre bilincini eyleme dönüştürdü. Mart 2025’te hayata geçirilen Avrupa tipi toplama modeli, sokaklardaki atık yönetimini dijital sistemlerle modernize ediyor.

İzmir'de Atık Toplama Kapasitesi Yüzde 40 Arttı

İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülen projede somut veriler başarıyı kanıtlıyor. İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi’nde Nisan 2024 öncesinde aylık 400 ton olan karışık ambalaj atığı işleme kapasitesi, projenin yaygınlaşmasıyla birlikte yaklaşık yüzde 40 artarak 550 tona yükseldi. Bugüne kadar toplanan toplam 2 bin 800 ton ambalaj atığı, ekonomiye ham madde olarak geri kazandırıldı.

Geri dönüşüm sürecinde toplanan atıkların kompozisyonu İzmir’in tüketim alışkanlıklarını da gözler önüne seriyor. Toplam atığın yüzde 35’ini plastik, yüzde 30’unu cam, yüzde 25’ini kağıt-karton ve yüzde 9’unu metal atıklar oluşturuyor. Projenin en dikkat çeken başarısı ise reddedilen atık oranında yaşandı. Doğru ayrıştırma sayesinde çöpe gitmesi gereken ancak yanlışlıkla atık poşetine konulan materyallerin oranı yüzde 0,95’te kaldı. Bu rakam, İzmirlilerin "kaynağında ayrıştırma" konusuna gösterdiği özeni tescilliyor.

28 Mahallede 2 Bin 800 Ton Ambalaj Atığı Toplandı

Başlangıçta 6 ilçe ve 8 mahalleyle sınırlı olan çalışma, bugün 8 ilçe ve 28 mahallede 500 bin vatandaşa hizmet veriyor. Projenin kapsama alanı şu mahalleleri içeriyor:

• Bayraklı: Refik Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl, Manavkuyu.
• Bornova: İnönü, Kazımdirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4, Erzene.
• Buca: Yiğitler.
• Karabağlar: Üçkuyular, Fahrettin Altay, Basın Sitesi.
• Karşıyaka: Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler, İnönü.
• Konak: Kültür, Alsancak.
• Menderes: Hürriyet.
• Narlıdere: Yenikale ve Sahilevleri.

İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, projenin büyüme hedeflerine dair önemli açıklamalarda bulundu. Kalafat, "Başkanımız Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde Avrupa’daki örnek modelleri inceledik. Artık ambalaj atıklarını kaynağında topluyoruz. Hedefimiz bu modeli tüm İzmir'e yaymak" dedi. Kalafat, sanayi bölgelerini de unutmadıklarını belirterek, Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi (ESTİM) bölgesindeki işletmelerden kaynaklanan atıkların da İzdoğa koordinasyonunda toplanmaya başladığını vurguladı.

Mobil Uygulama ve QR Kod ile Akıllı Geri Dönüşüm

İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ (İztek) tarafından geliştirilen teknolojik altyapı, projeyi Türkiye'deki diğer yerel yönetimlerden ayırıyor. Vatandaşlar, "Dönüşüme Evde Başla" mobil uygulaması üzerinden talep, öneri ve şikayetlerini doğrudan tesise iletebiliyor. Uygulama sayesinde hane bilgileri sisteme kaydediliyor ve her atık poşetinin üzerinde bulunan QR kod ile eşleştiriliyor. Bu takip sistemi, hangi bölgeden ne kadar verim alındığını anlık olarak raporluyor.

Artan kapasite ihtiyacına yanıt verebilmek için İzmir Büyükşehir Belediyesi stratejik bir adım daha atıyor. Mevcut tesisin tam kapasite çalışması nedeniyle Menemen Seyrek bölgesinde ikinci bir ayrıştırma tesisinin kurulması planlanıyor. Yeni tesisin devreye girmesiyle birlikte projenin Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor. Vatandaşlar uygulamayı iOS için App Store'dan, Android cihazlar için Google Play Store'dan ücretsiz indirebiliyor.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu proje, İzmir'in sadece bir liman kenti değil, aynı zamanda bir "yeşil ekonomi" merkezi olma vizyonunu destekliyor. Atıkların çöpe gitmek yerine sanayiye ham madde olarak dönmesi, özellikle Bornova ve Karabağlar gibi yoğun nüfuslu ilçelerde çöp depolama alanlarının yükünü hafifletiyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bu hamlesi, kentin karbon ayak izini düşürürken, çevreci belediyecilik anlayışının dijitalleşmeyle nasıl verimli hale gelebileceğini kanıtlıyor. Bu gelişme, iklim kriziyle mücadele eden İzmir'in gelecekteki su ve toprak kalitesini doğrudan koruma altına alıyor.