İzmir'de Atık Midye Kabukları Deniz Yaşamına Dönüyor

Seferihisar Sığacık’taki Telgraf Koyu’nun derinlikleri, atık midye kabuklarından üretilen doğa dostu resiflerle yeni bir yaşam alanına dönüştü. İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZDENİZ ile İzmir merkezli ekolojik teknoloji girişimi NE-SEA ortaklığında yürütülen projeyle, sofralardan çıkan atıklar deniz canlıları için yuvaya dönüşüyor. TÜBİTAK ve Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) tarafından desteklenen "Mavi Ekonomi İş Birliği: Atık Kabuklar Yapay Resiflerle Deniz Yaşamına Dönüşüyor" projesi kapsamında üretilen ilk dört prototip, titiz bir operasyonla deniz tabanına yerleştirildi.

Sığacık Telgraf Koyu’nda Bir Saatlik Kritik Operasyon

Projenin ilk somut adımı, Teos Marina’da hareketli saatlerin yaşanmasına neden oldu. Özel olarak tasarlanan dört adet doğa dostu resif, bir balıkçı teknesine yüklenerek Telgraf Koyu’na taşındı. Burada İZDENİZ ve Serenad Dalış Merkezi bünyesinde görev yapan profesyonel dalgıçlar devreye girdi. Yaklaşık bir saat süren su altı operasyonuyla resifler, deniz ekosistemine en fazla katkı sağlayacak noktalara konumlandırıldı. Operasyonu sahada takip eden isimler arasında Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin, İZDENİZ Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler, İZDENİZ Genel Müdürü Gökhan Marım ve İZDENİZ Genel Müdür Yardımcısı Dr. Ceyla İnmeler yer aldı.

Deniz altına yerleştirilen bu yapılar sadece birer beton kütlesi değil, yaşayan birer organizma gibi tasarlandı. Resiflerin su altındaki performansı, hangi canlı türlerine ev sahipliği yaptığı ve su kalitesine olan etkileri bilimsel yöntemlerle anlık olarak takip edilecek. Elde edilecek veriler, İzmir kıyılarında sürdürülebilir bir deniz yönetim modeli oluşturulması için temel teşkil edecek. Bu aşamadan sonra sistemin geliştirilmesi ve seri üretim aşamasına geçilmesi hedefleniyor.

Ege’de Ayda 40 Ton Midye Kabuğu Çöpe Gitmekten Kurtuluyor

Projenin teknik detayları, atık yönetiminin çevre üzerindeki devasa etkisini gözler önüne seriyor. NE-SEA kurucusu ve baş tasarımcısı Nermin Sena Özger, Ege Bölgesi’nde her ay 40 tondan fazla midye kabuğunun çöpe atıldığını vurguladı. Bu atıkların çevreye yük olmasını engellemek amacıyla yola çıktıklarını belirten Özger, atık kabuklardan suya dayanıklı ve doğa dostu bir biyokompozit malzeme geliştirdiklerini ifade etti. 2024 yılında başlayan bu girişim, doğa ile insan arasındaki uyumu güçlendirmeyi ve su altı yaşamını daha görünür kılmayı amaçlıyor.

Projenin ikinci aşamasında hedef çok daha büyük. İlk etapta yerleştirilen dört resifin ardından, 35 yeni resif daha üretilerek İzmir’in biyolojik çeşitliliğinin desteklenmesi gereken farklı noktalarına bırakılacak. Bu sayede İzmir kıyıları, atıkların ekonomiye ve doğaya kazandırıldığı bir "Mavi Ekonomi" merkezine dönüşecek. Özellikle midye kabuklarının doğal yapısının deniz canlıları için çekici bir yuva imkanı sunması, bölgedeki balık popülasyonunun artmasına da doğrudan katkı sağlayacak.

İzmir’in Deniz Ekosistemi İçin Bilimsel Takip Başladı

İZDENİZ Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler, bu çalışmanın İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın Körfez ve deniz ekosistemine verdiği stratejik önemin bir sonucu olduğunu belirtti. Güler, "Bu çalışma, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki denizlerimizin kalitesini artırmaya yönelik önemli adımlardan biri. Amacımız, doğal yaşamın bir parçası olan midye kabuklarını değerlendirerek doğa dostu resiflere dönüştürmek ve yeniden denizle buluşturmak" dedi. Bilimsel izleme sürecinin önemine değinen Güler, resiflerin su kalitesine etkilerinin raporlanacağını ve doğa temelli çözümlerin bu veriler ışığında yaygınlaştırılacağını ekledi.

Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin ise projenin yerel turizm ayağına dikkat çekti. Çalışmanın dalış turizmi açısından büyük bir potansiyel taşıdığını belirten Yetişkin, "Doğadan gelenin yeniden doğaya kazandırılması çok kıymetli. Resifler bölge turizmine ve deniz ekosistemine nefes aldıracak. Bu projeyi çok önemsiyoruz" ifadelerini kullandı. Proje, sadece çevresel bir kazanım değil, aynı zamanda İzmir’in turizm çeşitliliğini artıracak bir yatırım olarak değerlendiriliyor.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu gelişme, özellikle İzmir’in kıyı ilçeleri olan Seferihisar, Karaburun ve Çeşme gibi bölgelerde deniz yaşamının korunması adına devrim niteliğinde bir adım. Atık midye kabuklarının çevre kirliliği yaratmak yerine deniz tabanında balıklar ve diğer deniz canlıları için sığınak oluşturması, İzmir’in yerel balıkçılık ekonomisini de orta vadede olumlu etkileyecek. Ayrıca, Sığacık gibi dalış turizminin merkezi olan noktalarda yapay resiflerin oluşturacağı su altı zenginliği, bölgeye gelen turist sayısında artış sağlayabilir. Bu proje, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin "Mavi Şehir" vizyonunun kâğıt üzerinde kalmadığını, somut ve bilimsel projelerle denizle buluştuğunu gösteriyor.