İzmir Büyükşehir 2025 Raporu: Ulaşımda Dev Sübvansiyon ve Yatırım Hamlesi

İzmir'de toplu ulaşımın bir biniş maliyeti 61 lira 73 kuruşa ulaşırken, İzmirlilerin cebinden çıkan rakam 11 lira 27 kuruşta kaldı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay idaresinde gerçekleştirilen Nisan ayı üçüncü meclis birleşiminde, belediyenin ve ESHOT’un 2025 yılı faaliyet raporları masaya yatırıldı. CHP Grubu adına söz alan Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Banu Gençkan ile Meclis Üyesi Onur Saatli, kentin 77 milyar 844 milyon liralık dev bütçesinin satır başlarını rakamlarla paylaştı.

ESHOT ve Ulaşımda ÖTV Muafiyeti Tartışması

Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Banu Gençkan, ESHOT'un ağır ekonomik koşullara rağmen 28 yeni hat açarak toplam hat sayısını 448’e çıkardığını vurguladı. Filoya kazandırılan 125 yeni otobüsle hizmet kalitesinin artırıldığını belirten Gençkan, ulaşım maliyetlerine dair çarpıcı bir tablo çizdi. Bir yolcunun maliyeti ile geliri arasındaki 50 liralık farkın belediye tarafından karşılandığını ifade eden Gençkan, 2025 yılında Büyükşehir’den sağlanan toplam desteğin 12 milyar 700 milyon TL’ye ulaştığını kaydetti.

İzmir'e özgü olan 90 dakika ücretsiz aktarma sisteminin 2025 yılında 87 milyon kez kullanıldığını belirten Gençkan, bu sayede yaklaşık 2 milyar TL’nin İzmirlilerin cebinde kaldığını söyledi. Ulaşımdaki en büyük yüklerden birinin akaryakıt vergileri olduğunu hatırlatan Gençkan, ESHOT’un ödediği 1 milyar 100 milyon liralık vergi yüküne dikkat çekti. Eğer ulaşımda ÖTV muafiyeti sağlansaydı, şu an 35 lira olan tam biniş ücretinin 27 lira 81 kuruş seviyesine çekilebileceği teknik verilerle meclis üyelerine sunuldu.

Dev Projelerde Son Durum: Onat Tüneli ve Buca Metrosu

Kentsel altyapı ve ulaşım ağının geliştirilmesi için 17 milyar 288 milyon TL harcandığını açıklayan Meclis Üyesi Onur Saatli, İzmir’in trafik yükünü hafifletecek projelerdeki güncel ilerleme oranlarını paylaştı. Konak ile Bornova arasını 10 dakikaya düşürecek olan Buca Onat Tüneli kazı çalışmalarının yüzde 96’sı tamamlanırken, Mürselpaşa Karayolu Altgeçidi'nde ise yüzde 50 seviyesine ulaşıldı. İzmir'in kendi imkanlarıyla inşa ettiği en büyük raylı sistem yatırımı olan Buca Metrosu'nda ise yıl sonu itibarıyla yüzde 42,55’lik bir tamamlanma oranına ulaşıldığı belirtildi.

Yol yapım ve onarım çalışmaları kapsamında 2025 yılında 387 bin 202 ton asfalt döküldüğünü ifade eden Saatli, Karşıyaka 1671 Yeni İmar Yolu ile Güzelbahçe 75. Yıl Bulvarı düzenlemelerinin tamamlandığını duyurdu. Ayrıca Gaziemir Hava Eğitim Yolu, Bornova Altındağ Mezarlığı ve Karataş yaya üst geçitleri hizmete alınırken, Yeni Girne Pazaryeri yaya üst geçidinde yüzde 75 ilerleme sağlandığı bilgisi verildi. Kırsal alanlarda ise 1 milyon 319 bin metrelik yolda iyileştirme yapılarak üreticiye destek sağlandı.

Sosyal Belediyecilik: Emekliye ve Öğrenciye Dev Destek

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2025 yılında sosyal yardımlar için 11 milyar 380 milyon TL bütçe ayırarak toplumsal dirençliliği artırmayı hedefledi. 44 bin 867 emekliye 52 milyon 788 bin TL market desteği, 5 bin 904 emekliye 6 milyon 686 bin TL kira desteği ve 2 bin 122 emekliye 767 milyon liralık su faturası desteği sağlandı. Öğrenciler de unutulmadı; 64 bin 741 öğrenciye ayni ve nakdi yardım yapılırken, 41 okuldaki çocuklara 179 bin 507 adet beslenme paketi ulaştırıldı.

Kentin sağlık ve çevre vizyonu kapsamında Eşrefpaşa Hastanesi yüzde 95’in üzerinde memnuniyet oranıyla hizmet vermeye devam etti. Hayvan sağlığı alanında 15 bin 504 sokak hayvanı kısırlaştırılırken, atık gıdalardan üretilen 79 bin 281 kilogram mama barınaklardaki can dostlarına dağıtıldı. Kültürel alanda ise Kültürpark içinde İlber Ortaylı Kütüphanesi hizmete açılırken, 16 arkeolojik kazıya 24 milyon 406 bin TL finansal destek verilerek kentin tarihi mirası koruma altına alındı.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu faaliyet raporu, İzmir'in yüksek enflasyon ve artan maliyetlere rağmen yatırımlarını durdurmadığını somut rakamlarla ortaya koyuyor. Özellikle Buca Onat Tüneli'nin yüzde 96 seviyesine gelmesi, Bornova ve Konak aksında her gün trafik çilesi çeken binlerce İzmirli için yolculuk süresinin kısalacağı müjdesini taşıyor. ESHOT'un biniş başına yaptığı 50 TL'lik dev sübvansiyon ise, asgari ücretle geçinen ve her gün işe gitmek için toplu taşıma kullanan 1 milyondan fazla İzmirlinin aile ekonomisini doğrudan koruyan bir kalkan görevi görüyor.

Belediyenin 77 milyar liralık bütçesinin yüzde 20'sinden fazlasını yatırımlara ayırması, Karşıyaka, Bayraklı ve Konak gibi riskli bölgelerdeki yapı envanteri çalışmalarının hızlanması anlamına geliyor. Bu durum, özellikle deprem dirençli bir kent bekleyen İzmirliler için hayati önem taşıyor. Açıklanan rakamlar İzmir'in hem sosyal yardımlarla halkını korumaya çalıştığını hem de kentin kronikleşmiş trafik ve altyapı sorunlarını çözmek için büyük şantiyeleri açık tuttuğunu gösteriyor.