İnciraltı Planlarında Danıştay Kararı Polemiği: Güncel Plan

Danıştay 6. Dairesi, TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu'nun açtığı dava sonucunda İnciraltı bölgesini kapsayan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği için yürütmeyi durdurma kararı verdi. Yaklaşık 40 yıldır planlama bekleyen bölgede yankı uyandıran bu karar, hukuk çevreleri ile toprak sahiplerini karşı karşıya getirdi. Mahkeme, Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen İnciraltı sınırlarının daha önce kısmen iptal edilmesini gerekçe göstererek, dayanağı ortadan kalkan plan değişikliğinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti.

Danıştay Kararı Hangi İnciraltı Planını Kapsıyor?

Danıştay'ın kararı sonrası İnciraltı Gelişim Derneği (İNGEDER) Başkanı Tayfun Karabulut, kamuoyunda oluşan "tüm planlar durduruldu" algısına sert tepki gösterdi. Karabulut, yargı kararının 29 Nisan 2025 tarihinde onaylanan eski bir plan değişikliğine ilişkin olduğunu savundu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan güncel ve revize planların ise 8 Nisan 2026 tarihinde onaylandığını hatırlatan Karabulut, bu planın 11 Mayıs ile 9 Haziran 2026 tarihleri arasında askıya çıktığını ve halen yürürlükte olduğunu vurguladı.

TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu ise yaptığı açıklamada, bölgedeki "rant baskısına" karşı mücadelelerinin sürdüğünü belirtti. Meslek odaları, Danıştay 6. Dairesi'nin verdiği bu kararın İnciraltı'nın doğal yapısını korumak adına kritik bir kazanım olduğunu savunuyor. Ancak İNGEDER cephesi, köklü meslek odalarının 2025 tarihli eski bir plan ile 2026 tarihli güncel plan arasındaki hukuki ayrımı net bir şekilde ortaya koymamasını eleştiriyor. Karabulut, bu durumun bölge üzerinde haksız bir algı yarattığını ifade ediyor.

İzmir'in en değerli bölgelerinden biri olan İnciraltı'nda yaşanan bu yetki ve plan karmaşası, Balçova ve Bahçelerarası hattındaki binlerce mülk sahibini doğrudan etkiliyor. Mahkeme koridorlarına taşınan süreç, bölgenin turizm ve sağlık odaklı kalkınma hedeflerinin önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Hukuki süreçteki her duraklama, İzmir'in güney aksındaki ekonomik hareketliliği ve altyapı yatırımlarını da geciktiriyor.

Toprak Sahipleri Beş Nesildir Çözüm Bekliyor

İnciraltı ve Bahçelerarası bölgesindeki toprak sahiplerinin beş nesildir bu arazilerin sahibi olduğunu hatırlatan Tayfun Karabulut, bitmek bilmeyen davaların mülk sahipleri üzerinde ağır bir ekonomik ve psikolojik baskı oluşturduğunu söyledi. Yıllardır süren belirsizliklerin insanların geleceğe olan güvenini zedelediğini belirten Karabulut, bu durumun arazilerin gerçek değerinin altında sermaye gruplarına elden çıkarılmasına zemin hazırladığını iddia etti. Karabulut, "Artık yeter" diyerek bu süreçten kimlerin fayda sağladığının kamuoyu tarafından sorgulanması gerektiğini dile getirdi.

Dernek yönetimi, hukuk mücadelesine saygı duyduklarını ancak kamuoyuna yapılan açıklamaların eksiksiz ve tarihsel gerçekliklere uygun olması gerektiğini savunuyor. Özellikle mülk sahiplerinin yıllardır korudukları toprakları, planlama süreçlerindeki tıkanıklıklar nedeniyle kaybetme riskiyle karşı karşıya kalması bölgedeki en büyük huzursuzluk kaynağı olarak öne çıkıyor. İNGEDER, Bakanlık tarafından yürütülen çalışmaların bir an önce tamamlanmasını talep ediyor.

İzmir'in akciğerleri olarak nitelendirilen bu bölgede, mülkiyet hakları ile koruma dengesi arasındaki ince çizgi, şehrin yerel siyasetinde de ana gündem maddesi olmaya devam ediyor. İnciraltı'ndaki belirsizlik, sadece toprak sahiplerini değil, bölgeye yatırım yapmayı planlayan sağlık ve turizm sektör temsilcilerini de yakından ilgilendiriyor. Şehrin merkezinde kalan bu devasa alanın planlı bir geleceğe kavuşması, İzmir'in küresel sağlık turizmi pastasından alacağı payı da belirleyecek.

İnciraltı İçin 18. Madde Uygulaması Ne Zaman Başlayacak?

İnciraltı Gelişim Derneği, 1/100.000 ölçekli planın yürürlükte kalmasıyla birlikte gözlerin alt ölçekli planlara çevrildiğini bildirdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planlarının hızla sonuçlandırılarak askıya çıkarılması bekleniyor. Bu aşamaların ardından geçilecek olan 18. Madde uygulaması (imar uygulaması), toprak sahiplerinin parsellerinin netleşmesi ve ruhsatlandırma sürecinin başlaması anlamına geliyor.

Karabulut, İnciraltı'nın sadece mülk sahiplerinin değil, tüm İzmir'in geleceği olduğunu belirterek mücadele vurgusu yaptı. Gerektiğinde haklarını savunmak için yeniden mahkeme koridorlarında olacaklarını ifade eden Karabulut, İnciraltı ve Bahçelerarası'nın planlı geleceği için tüm İzmir ile el ele vereceklerini kaydetti. Bakanlığın sürdürdüğü teknik çalışmaların tamamlanması, bölgedeki kördüğümün çözülmesi için tek çıkış yolu olarak görülüyor.

Bu gelişme, özellikle Balçova ve Narlıdere hattındaki gayrimenkul piyasasını ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ulaşım projelerini yakından ilgilendiriyor. İnciraltı'nın planlanması, İzmir'in güney girişindeki trafik yükünden kentsel donatı alanlarına kadar geniş bir yelpazede değişim yaratacak.