Halikarnas Balıkçısı'nın Bilinmeyen Belgeleri Selçuk'ta Sergide

Son İtalya Kralı II. Umberto ile Efes'te çekilmiş bir kare, 1954 baharında İsa Bey Camii ve Meryem Ana Evi'ne yapılan aile gezisinden fotoğraflar, gazete sayfalarında kalmış bir Artemis çizimi... Halikarnas Balıkçısı'nın Ege'yle kurduğu bağı anlatan bu belgeler, Selçuk Efes Kent Belleği'ndeki sergide ilk kez bir araya geldi. Sergi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar gezilebilecek.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi'nin (APİKAM) koleksiyonundan hazırlanan "Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı" sergisi, Selçuk Belediyesi iş birliğiyle açıldı. Adını Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın son mülakatındaki "Merhaba dünya, merhaba çocuklar" sözlerinden alan seçki, yazarın insana, denize ve Ege coğrafyasına duyduğu sevgiyi farklı yönleriyle ele alıyor. APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı'nın genel koordinasyonunda hazırlanan serginin tasarım ve metinlerini APİKAM Müze ve Sergileme Sorumlusu Nihan Özdal üstlendi.

Selçuk ve Efes'e Özel Belgeler İlk Kez Bir Arada

Nihan Özdal, serginin Selçuk'taki gösterimi için bölgeye özel içerikler hazırlandığını belirtti. Türkiye'nin ilk profesyonel turist rehberlerinden biri olan Balıkçı'nın Efes'teki rehberlik yıllarına ait fotoğraflar ile ailesiyle gerçekleştirdiği gezilerden kareler sergide yer alıyor. Kızı İsmet Noonan ve yeğeni seramik sanatçısı Füreya Koral ile İsa Bey Camii ve Meryem Ana Evi'ne yaptığı gezinin fotoğrafları da ziyaretçilerle buluşuyor. Balıkçı'nın Demokrat İzmir gazetesindeki köşesinde Selçuk'un tarihsel katmanlarını, Artemis Tapınağı'nı ve Ortigia mitosunu anlattığı yazıları ile kendi çizimi olan Artemis motifi de sergilenen belgeler arasında.

APİKAM Müdürü Saygı, seçkinin İsmet Noonan tarafından müzeye bağışlanan özel aile koleksiyonundan beslendiğini söyledi: "Sergide aile albümlerinden orijinal fotoğraflar, el yazısı notlar, süreli yayınlarda kalmış çizimler ve profesyonel turist rehberliği yıllarına ait belgeler yer alıyor. Bu sergi bizim için çok önemli çünkü Balıkçı, Bodrum ile özdeşleşmiş bir isim olsa da İzmir'in de bu çok yönlü ismi tanımasını istedik."

Özdal da Balıkçı'nın Efes Selçuk'la kurduğu bağa dikkat çekti: "Memleketini, memleketinin insanlarını, taşını, toprağını kendisine bu kadar dert edinen çok az insan vardır. Efes Selçuk, Balıkçı için gerçekten çok özel bir yer. Bu toprakların ne kadar olağanüstü bir kültür varlığı olduğunun farkında olan, Efes'i ailesine, dostlarına ve dünyaca ünlü kişilere anlatan çok farklı ve çok yönlü bir insandır. Bu sergi Efes Selçuk'a emanet."

Torunu Ömer Derya Kabaağaçlı Dedesini Anlattı

Açılışın ardından Nihan Özdal'ın moderatörlüğünde düzenlenen söyleşide, Halikarnas Balıkçısı'nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı dedesinin yaşamını ve sanat dünyasını anlattı. Kabaağaçlı, yazarın köklü aile geçmişinden gençlik yıllarına, Bodrum'a uzanan yaşamından edebiyatımıza kazandırdığı Mavi Yolculuk kültürüne kadar pek çok konuya değindi; 13 Ekim 1973'teki vefatına kadar uzanan yaşam öyküsünü paylaştı.

Küçük yaşlardan itibaren resme ve denize ilgi duyan Balıkçı, Oxford Üniversitesi'nde Yakın Çağlar Tarihi eğitimi aldı, Roma'da Güzel Sanatlar Fakültesi'nde öğrenim gördü. Torunu Kabaağaçlı'nın aktardığına göre resim, minyatür, edebiyat ve çeviri alanlarında üretti; Türkiye'nin ilk resmî turist rehberlerinden biri olarak dünya liderlerine rehberlik etti, sekiz yabancı dil konuştu ve 23 kitap ile üç çocuk kitabı yazdı. Kabaağaçlı, dedesinin yalnızca yazar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı ve arkeolog, çiftçi, balıkçı, düşünür, tercüman ve rehber kimliklerini bir arada taşıdığını ifade etti.

Kültürpark'a 45 Ağaç Türü Diktirdi

Söyleşide söz alan çevreci ve yazar Metin Erdoğan, Balıkçı'nın çevreci kimliğine değindi. Erdoğan, Balıkçı'nın Kültürpark'ın kuruluşunda rol aldığını ve alana 45 farklı ağaç türünün dikilmesini sağladığını anlattı: "Tuttuğu balıkları kimsesizlere verecek kadar hümanisttir. Çok büyük emeği var İzmir'de. Halikarnas Balıkçısı'nı çok iyi tanımalı ve gelecek nesillere anlatmalıyız."

Açılışta konuşan Tarihçi Tolga Mert, "Halikarnas Balıkçısı, Efes'i dünya üzerinde çok iyi anlatan, tarihsel süreçten bugüne bize masalsı ve bir o kadar da gerçekçi belgeler bırakan bir isim. Efes Selçuk'ta ilk defa onunla ilgili bir çalışma gerçekleştiriyoruz" dedi. Efes Selçuk Belediye Başkan Yardımcısı Bilgi Keskin ise serginin ilçede ziyaretçilerle buluşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek emeği geçenlere teşekkür etti.