Gümrükçü'den HABAŞ çıkışı: Patlama alanı raporda kırmızı işaretliydi

Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik tesislerinde 18 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın yaşandığı alan, bir yıl önceki denetim raporunda "kırmızı alan" olarak işaretlenmişti. CHP İzmir İl Başkanı Utku Gümrükçü, il başkanlığında düzenlediği basın toplantısında bu iddiayı gündeme getirdi ve fabrikada delillerin karartılmaya çalışıldığını savundu. Patlamayla ilgili 9 şüpheli hakkında tutuklama kararı verilmişti.

Gümrükçü, 2025 yılında fabrikayı denetleyen bir kişinin kendilerine ulaştığını söyledi: "Adı bizde saklı. Diyor ki; 'Biz raporu verdik, tam 1 yıl önce bu olayın, bu iş kazasının olduğu yer bizim raporumuzda kırmızı olarak işaretlenmişti.' Yani 2025'te denetlenmiş, 24'te denetlenmiş, 23'te denetlenmiş, geçmişte sorunlu bir yer olduğu belli olan bu bölgede maalesef önlem alınmadı."

İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin özel şirketler yerine devlet eliyle yapılması gerektiğini savunan Gümrükçü, mevcut sistemi eleştirdi: "Denetimi yaptırdığınız firma, sizi denetlediği firmaya siz bu sistemde para ödüyorsunuz. Dolayısıyla para ödediğiniz firmanın sizi yeteri kadar denetlemesi pek mümkün olmuyor. Rapor veriyor, ne oluyor? Herhangi bir yaptırım yok. Alıyorsunuz, tozlu raflarda o raporlar yerini alıyor."

İşçilerin telefonla girişi yasaklandı

Gümrükçü, işçilerin fabrikaya telefonla girişinin yasaklanmasını delil karartma girişimi olarak nitelendirdi: "Konuşmak için değil, görüntü almasının engellenmesi için. Burada deliller fabrika yönetimi tarafından karartılmaya çalışılmaktadır." CHP'nin konuyla ilgili TBMM'ye verdiği araştırma önergesinin reddedildiğini, TMMOB heyetinin de fabrikaya alınmadığını hatırlatan Gümrükçü, işçilerin ölen arkadaşlarının cenazesine katılamadığını, fabrika yönetiminin "sadece iki kuru çiçek" yolladığını söyledi.

AK Partili isimlerin başlattığı bağış kampanyasına da tepki gösteren Gümrükçü, "Parayla saadet olmaz denir Türkiye'de, parayla giden canları yerine koyamazsınız. Sadece bağış toplamakla mı yetineceksiniz? Bu mu sizin adaletiniz?" diye sordu.

Fabrikadaki kazalar rapora döküldü

CHP'nin fabrika özelinde hazırladığı rapordan veriler paylaşan Gümrükçü, işe gelememeyle sonuçlanan iş kazası sayısının 2024'te 109 iken 2025'te 146'ya yükseldiğini açıkladı. Gümrükçü'nün sıraladığı kazalar şöyle:

• 8 Mayıs 2019: Pota devrildi, sıvı çelik etrafa saçıldı; 11 yaralı, 4'ü ağır.
• 14 Ağustos 2020: Çelik blokları taşıyan bir işçi vefat etti.
• 8 Ekim 2020: Saç değişimi sırasında bir işçi yüksekten düşerek vefat etti.
• 6 Kasım 2020: Bir işçi denize düşerek vefat etti.
• Ağustos 2022: Bir işçi vinçten düşerek vefat etti.
• 11 Ocak 2024: Bir işçinin üzerine metal bobin düştü; vefat etti.
• 7 Mayıs 2025: Çelikhane'deki patlamada 7 kişi yaralandı.
• 21 Ekim 2026: Bir işçi yüksekten düşerek vefat etti.
• 5 Kasım 2026: İş makinesi lastiğine hava basılırken patlama oldu; 1 ölü, 1 yaralı.

Gümrükçü, yaşananları "seri cinayet" ve "toplu katliam" olarak nitelendirdi: "Buna çok büyük ses çıkarması lazım İzmir'in. Aliağa'da, Bergama'da, Tire'de, Çiğli'de, Kemalpaşa'da binlerce işçi çalışıyor. Bu işçilerin can güvenliği bizim sorumluluğumuz değil mi?"

"Türkiye vicdanını kaybetmekle karşı karşıya"

Patlamanın ardından ulusal yas ilan edilmemesine ve fabrikada üretimin durmamasına da tepki gösteren Gümrükçü, Polonya örneğini hatırlattı: "Polonya'da 6 işçi vefat ettiğinde 2 gün milli yas ilan edildi. İzmir'de 17-18 kişi hayatını kaybetti, iş yerini ve üretimi durdurmadılar. Kaymakam, vali, hükümet 'Bayrakları yarıya indirelim' demedi bile. Türkiye vicdanını kaybetmekle karşı karşıya." Gümrükçü, CHP İzmir il örgütünün başta HABAŞ işçileri olmak üzere tüm emekçilerin yanında olmaya devam edeceğini söyledi.

Döşemeciler: 9 ayda bin 736 işçi öldü, yaklaşık 100'ü çocuk

CHP İzmir İl Sekreteri Gökçe Döşemeciler ise çocuk işçiliğine dikkat çekti. İş Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre 2026'nın ilk 9 ayında bin 736 emekçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini, bunlardan yaklaşık 100'ünün çocuk olduğunu belirten Döşemeciler, ekim ayında en az 193 işçinin hayatını kaybettiğini, dokuzunun çocuk olduğunu söyledi. TÜİK verilerine göre yılda 720 bin çocuğun ekonomik faaliyette çalıştığını, yüzde 23'ünün sanayide olduğunu aktaran Döşemeciler, "Çocuklarımızın yeri okul sıraları mı, fabrikalar mı, atölyeler midir? Biz, çocukların emeğiyle değil, çocukların geleceğiyle büyüyen bir Türkiye istiyoruz" dedi.