ESHOT 2025 Kesin Hesabı Meclisten Oy Birliğiyle Geçti

İzmir ulaşımının ana omurgasını oluşturan ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 mali yılı karnesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde tarihi bir uzlaşıyla tescillendi. Kültürpark içerisindeki Meclis Salonu’nda, Başkan Vekili Zafer Levent Yıldır yönetiminde gerçekleştirilen mayıs ayı olağan meclis toplantısının üçüncü birleşiminde, kurumun harcama ve gelir kalemleri tek tek masaya yatırıldı. 4,5 milyon İzmirliyi doğrudan ilgilendiren bütçe görüşmelerinde, rakamların ötesinde siyasi bir nezaket ve mutabakat iklimi hakim oldu.

Toplantının ana gündem maddesi olan ESHOT 2025 Mali Yılı İdare Kesin Hesabı, komisyonlardan geldiği şekliyle oylamaya sunuldu. Yapılan oylama sonucunda, İzmir’in toplu ulaşım yükünü sırtlayan kurumun hesapları, tüm siyasi parti gruplarının "evet" oyuyla kabul edildi. Bu karar, İzmir yerel yönetim tarihinde mali disiplin ve şeffaflık açısından kritik bir eşiğin geçildiğini gösteren somut bir gösterge olarak kayıtlara geçti.

ESHOT 2025 Gider Bütçesinde Verimlilik Tablosu

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 mali yılına ait gider bütçesi incelendiğinde, planlanan hedefler ile gerçekleşen harcamalar arasındaki denge dikkat çekti. Mali yılın başında 24 milyar 200 milyon TL olarak teklif edilen gider bütçesi, yıl içerisindeki operasyonel süreçlerin ardından 17 milyar 651 milyon 33 bin 694,21 TL seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam, ESHOT’un öngörülen ödeneğinin büyük bir kısmını verimli bir şekilde kullandığını ortaya koyarken, gider bütçesi gerçekleşme oranı yüzde 72,94 olarak hesaplandı.

Harcama kalemlerinin detaylarında, İzmir genelinde her gün binlerce otobüsün sefer yapmasını sağlayan akaryakıt giderleri, personel maaşları, yedek parça temini ve bakım-onarım maliyetleri en büyük payı oluşturdu. 17,6 milyar TL’yi aşan bu devasa harcama trafiği, kentteki 30 ilçenin tamamına yayılan ulaşım ağının sürdürülebilirliği için kullanıldı. Özellikle artan maliyetlere rağmen gider bütçesinin disiplinli bir şekilde yönetilmesi, meclis üyeleri tarafından olumlu karşılanan bir veri oldu.

Giderlerdeki bu gerçekleşme oranı, kurumun kaynaklarını planlı bir şekilde kullandığını ve gereksiz harcamalardan kaçındığını simgeliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ulaşım birimindeki bu mali tablo, kentin önümüzdeki dönemdeki yeni otobüs alımları ve teknolojik altyapı yatırımları için de bir zemin hazırlıyor. Kesin hesap rakamlarının netleşmesiyle birlikte, ESHOT’un 2025 yılındaki mali performansı resmiyet kazanmış oldu.

Gelir Tahminleri Aşıldı: Yüzde 124'lük Rekor Tahsilat

ESHOT’un 2025 mali yılındaki en çarpıcı başarısı gelir kalemlerinde yaşandı. Yıl başında net 13 milyar 300 milyon TL olarak öngörülen gelir tahmini, yıl sonunda büyük bir farkla aşıldı. Resmi verilere göre mali yıl sonunda 16 milyar 492 milyon 937 bin 435,50 TL net tahsilat gerçekleştirildi. Bu sonuçla birlikte gelir bütçesinin gerçekleşme oranı yüzde 124,01 gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Tahminlerin yaklaşık 3,1 milyar TL üzerine çıkılması, kurumun gelir yönetimi konusundaki başarısını perçinledi.

Bu yüksek gelir artışının arkasında, bilet gelirlerinin yanı sıra reklam alanlarının kullanımı, taşınmaz gelirleri ve diğer yan gelir kalemlerindeki etkin yönetim yatıyor. 16,4 milyar TL’lik tahsilat rakamı, ESHOT’un öz kaynaklarını yaratma ve bütçe dışı gelirleri mobilize etme kapasitesini de gözler önüne serdi. Gelir bütçesinin tahminlerin %24 üzerine çıkması, kurumun finansal sürdürülebilirliği açısından hayati bir önem taşıyor.

Komisyonlardan oy birliğiyle gelen bu veriler, meclis kürsüsünde de detaylıca değerlendirildi. Gelir gerçekleşme oranının %100 sınırını aşarak 124 seviyesine gelmesi, İzmir halkına sunulan ulaşım hizmetinin finansmanında kamu kaynaklarının ne denli güçlü bir şekilde geri toplandığını gösteriyor. Bu durum, ESHOT’un dış kaynaklara olan bağımlılığını azaltırken, kurumun kendi ayakları üzerinde durma kabiliyetini de artırıyor.

Borçlanma ve Finansal Yönetim: Dış Borçlanma Yapılmadı

2025 mali yılı bütçesinde ESHOT için 11 milyar 218 milyon 40 bin TL tutarında bir borçlanma öngörülmüştü. Bu öngörünün içerisinde 569 milyon TL ödeme, net 10 milyar 649 milyon 40 bin TL iç borçlanma ve 240 milyon 960 bin TL dış borçlanma planlanmıştı. Ancak yıl sonu gerçekleşmeleri, planlanandan çok daha farklı ve sağlıklı bir tabloyu ortaya koydu. ESHOT yönetimi, 2025 yılı içerisinde dış borçlanmaya hiç başvurmadı.

Mali yıl içerisinde 592 milyon TL tutarında bir iç borçlanma yapılırken, aynı dönemde 386 milyon 475 bin 507,22 TL tutarında iç borç ödemesi gerçekleştirildi. Yapılan bu ödemelerin ardından yıl sonunda net iç borçlanma miktarı 205 milyon 524 bin 492,78 TL seviyesinde kaldı. Öngörülen 10 milyar TL’lik iç borçlanma hedefinin çok altında kalınması ve dış borçlanmaya gidilmemesi, İzmir ulaşımının borç yükünün hafifletildiğini gösteriyor.

Borçlanma tablosundaki bu disiplinli duruş, faiz yükünün azalmasına ve kurumun gelecekteki yatırım kapasitesinin artmasına olanak tanıyor. Özellikle döviz bazlı dış borçlanmanın sıfır seviyesinde kalması, kur dalgalanmalarına karşı kurumun korunmasını sağladı. 205 milyon TL’lik net iç borç rakamı, ESHOT gibi devasa bir bütçeye sahip kurum için "yönetilebilir bir borç stoğu" olarak değerlendiriliyor.

İzmir Siyasetinde 16 Yıl Sonra Bir İlk: Oy Birliği

ESHOT 2025 Kesin Hesabı’nın meclis görüşmelerinde asıl dikkat çeken nokta ise siyasi uzlaşı oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi koridorlarında tarihi bir an olarak nitelendirilen bu oylama, 2009 yılından bu yana bir ilki temsil ediyor. Tam 16 yıl aradan sonra ESHOT’un kesin hesap rakamları, meclisteki tüm siyasi partilerin mutabakatıyla, oy birliği ile kabul edildi.

Geçmiş yıllarda genellikle iktidar ve muhalefet arasında tartışmalara, şerhlere ve ret oylarına sahne olan ESHOT bütçe görüşmeleri, bu kez yapıcı bir atmosferde tamamlandı. Bu uzlaşı, hem rakamların şeffaflığına duyulan güveni hem de İzmir’in ulaşım sorunlarının çözümünde ortak bir akıl sergilendiğini simgeliyor. Siyasi partilerin kurumun mali yönetimini onaylaması, önümüzdeki dönemde yapılacak ulaşım zamları veya yatırımları konusunda da daha geniş tabanlı bir diyalog zemini oluşabileceğine işaret ediyor.

Bu gelişme, özellikle her gün ESHOT araçlarını kullanan 1 milyondan fazla İzmirli yolcu için hizmet kalitesinin artacağı yönünde bir umut veriyor. Mali tabloların tüm kesimler tarafından kabul görmesi, kurumun operasyonel gücünü artırırken, İzmir’in ulaşım geleceğine dair belirsizlikleri de ortadan kaldırıyor. 16 yıl sonra gelen bu "oy birliği" kararı, İzmir yerel siyasetinde yeni bir sayfanın açıldığının en önemli kanıtı oldu.