Ege Üniversitesi Bin 65 Haberi İnceledi: Dijital Diplomasi Modeli

Bornova'daki Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi ile İzmir Azerbaycan Derneği (İZAZDER), 2020 ve 2025 yılları arasındaki beş yıllık süreci kapsayan dev bir dijital medya araştırmasını tamamlayarak sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Türkiye ve Azerbaycan arasındaki stratejik ilişkilerin dijital haber platformlarındaki yansımalarını mercek altına alan çalışma, iki ülkenin en çok ziyaret edilen 10 haber sitesinde yayımlanan toplam bin 65 haberi bilimsel yöntemlerle analiz etti.

İzmir merkezli yürütülen bu kapsamlı çalışma, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi ile İZAZDER arasında 6 Nisan 2026 tarihinde imzalanan iş birliği protokolü çerçevesinde hayata geçirildi. Araştırmanın akademik kadrosunda Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Doç. Dr. Selin Bitirim Okmeydan ve Doç. Dr. Petek Durgeç ile Yaşar Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Cudi Kaan Okmeydan yer aldı. Elde edilen bulgular, Global Academy Yayınevi tarafından "Türkiye-Azerbaycan İlişkilerinin Dijital Haberlerdeki Yansımaları: Kültürel Diplomasi Perspektifinden Bir Model Önerisi" başlığıyla e-kitap olarak yayımlandı.

Dijital Medyada Bin 65 Haber Analiz Edildi

Araştırma kapsamında Türkiye'den ve Azerbaycan'dan seçilen beşer adet popüler dijital haber platformu incelendi. Toplamda analiz edilen bin 65 haberin 581 tanesi Türkiye medyasında, 484 tanesi ise Azerbaycan medyasında yayımlanan içeriklerden oluştu. Uzmanlar, haberleri beş temel kategori altında sınıflandırarak her iki ülkenin medya önceliklerini belirledi. Bu kategoriler şu şekilde sıralandı:

• Savaş ve Güvenlik
• Stratejik İttifak
• Ekonomi
• Doğal Afet
• Kültür ve Sanat

İnceleme sonuçlarına göre, 2020 yılında patlak veren İkinci Karabağ Savaşı, her iki ülkenin dijital medya gündeminde "Savaş ve Güvenlik" başlığının mutlak bir hakimiyet kurmasına neden oldu. Ancak takip eden yıllarda haber içeriklerinin çeşitlendiği gözlemlendi. Özellikle ekonomik iş birlikleri, enerji projeleri, stratejik ortaklıklar ve Kahramanmaraş merkezli depremler gibi doğal afet dönemlerinde sergilenen dayanışma örnekleri, haber akışında üst sıralara tırmandı.

Türk Medyasında Kültür ve Sanat Haberleri Sınırlı Kaldı

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, iki ülke medyasının içerik tercihlerindeki farklılık oldu. Türk dijital haber platformlarının stratejik ittifak ve ekonomik iş birliği konularını daha düzenli ve sistematik bir şekilde işlediği görülürken, Azerbaycan medyasında son yıllarda kültür ve sanat içeriklerinin ciddi bir ivme kazandığı tespit edildi. Buna karşın, Türkiye'deki dijital mecralarda Azerbaycan ile ilgili kültür ve sanat temalı haberlerin oldukça sınırlı bir düzeyde kaldığı bilimsel verilerle ortaya konuldu.

İzmir Azerbaycan Derneği (İZAZDER) Yönetim Kurulu Başkanı Perviz Altay, bu sonucun önemli bir eksikliği işaret ettiğini belirtti. Altay, kardeşlik bağlarının sadece siyasi ve ekonomik düzlemde kalmaması gerektiğini vurgulayarak, "Türkiye ile Azerbaycan’ı ortak tarih, dil, kültür ve hafıza birbirine bağlıyor. Dijital medya, ‘Tek Millet, İki Devlet’ anlayışının genç kuşaklara aktarılmasında hayati bir öneme sahip. Mevcut tablo, kültür, sanat, gençlik ve eğitim gibi başlıkların günlük haber akışında daha fazla yer bulması gerektiğini gösteriyor" dedi.

İzmir'den Yeni Bir İletişim Modeli Önerisi

Ege Üniversitesi ve Yaşar Üniversitesi akademisyenlerinin katkılarıyla hazırlanan çalışma, sadece mevcut durumu tespit etmekle kalmadı, aynı zamanda "Türkiye-Azerbaycan İlişkileri Medya Etkileşimi Modeli" adıyla yeni bir yol haritası önerdi. Bu model, sivil toplum kuruluşları ve dijital toplulukların sosyal medyada başlattığı gündemlerin profesyonel haber mecralarına taşınmasını ve bu içeriklerin tekrar dijital platformlarda yaygınlaştırılarak geniş kitlelere ulaştırılmasını hedefliyor.

Projenin akademik danışmanlığını üstlenen Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdullah Temizkan, kültürel diplomasinin güçlendirilmesi için somut adımlar atılması gerektiğini ifade etti. Araştırmada sunulan öneriler arasında şunlar öne çıkıyor:

• Genç kuşaklara hitap eden dijital projelerin sayısının artırılması
• İki ülke medyası arasında doğrudan içerik paylaşım ağlarının kurulması
• Ortak kültürel mirasın tanıtımı için özel dijital platformların oluşturulması
• Üniversiteler arası medya atölyelerinin yaygınlaştırılması

E-kitabın hazırlık sürecinde İZAZDER Başkan Yardımcısı E. Orkun Kılıç ve dernek ekibinin de yoğun katkı sunduğu belirtildi. Bu bilimsel çalışma, İzmir'in akademik birikiminin Türk dünyası ile kurulan gönül köprülerini nasıl dijital bir stratejiye dönüştürebileceğini kanıtlar nitelikte. Özellikle Bornova ve çevresindeki üniversite yerleşkelerinde eğitim gören binlerce Azerbaycanlı öğrenci için bu tür projeler, kendilerini İzmir'de daha evinde hissetmelerini sağlıyor.