Ege-Koop’tan Siyasete Sandık Çağrısı: Delege Saltanatı Bitsin

İzmir'de siyasetçi, ekonomist, akademisyen, iş insanı ve gazetecilerden oluşan Ege-Koop Danışma Kurulu, 2026-2027 döneminin ilk toplantısı için bir araya gelerek Türkiye'nin siyasi yapısını masaya yatırdı. Toplantıda, mevcut Siyasi Partiler Kanunu'nun demokratik işleyişi engellediği vurgulanırken, "delege saltanatı" olarak adlandırılan sistemin sona erdirilmesi için somut çözüm önerileri sunuldu.

Siyasi Partiler Kanunu ve Lider Egemenliği Eleştirisi

Ege-Koop Genel Başkanı Hüseyin Aslan, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye'deki demokrasinin bir "liderler demokrasisine" dönüştüğünü ifade etti. Geçmişte de benzer paneller düzenlediklerini ancak yasal düzeyde bir değişim yaşanmadığını belirten Aslan, genel merkezlerin yerel örgütler üzerindeki yetkilerinin sınırlandırılması gerektiğini savundu.

Aslan, milletvekili adaylarının belirlenmesinde genel başkanların tek belirleyici olmasının, parti içinde farklı seslerin çıkmasını engellediğini dile getirdi. Seçimle gelen yönetimlerin korunması gerektiğini vurgulayan Aslan, "Lideriyle ters düşen politikacı tabanda güçlü olsa dahi, yeniden seçilme şansı yok. Bu yüzden seçimle gelen, seçimle gitmeli. Genel merkezlerin seçimle gelen örgütleri görevden alma yetkisi ya tamamen kaldırılmalı ya da yasada belirtilecek birkaç haklı nedenle oy çokluğuyla karara bağlanmalıdır" dedi.

Toplantıda sunum yapan Ege-Koop Danışma Kurulu Başkanı ve geçmiş dönem milletvekili avukat Metin Öney ise mevcut yasayı "12 Eylül döneminin bir ürünü" olarak nitelendirdi. Öney, genel başkanların parti yönetimleri, belediye meclis üyeleri ve milletvekili adayları üzerindeki mutlak etkisinin demokrasiyle bağdaşmadığını, bu sistemde genel başkanların adeta "devrilemez" bir konuma geldiğini belirtti.

Delege Sistemi Yerine Doğrudan Oy Önerisi

Metin Öney, siyasi partilerde demokratikleşmenin ilk adımının üye kayıt sisteminden geçmesi gerektiğini söyledi. Mevcut sistemde üyeliklerin "ahbap-çavuş ilişkisi" ile yürütüldüğünü savunan Öney, üyelik başvurularının "İlçe Seçmen Kütüğü Kurulu" adıyla kurulacak bağımsız bir yapı üzerinden yapılmasını önerdi. Bu sayede üye kayıtlarının şeffaf ve denetlenebilir olacağı vurgulandı.

Delege sisteminin üyelerin partiye olan aidiyet duygusunu zayıflattığını belirten Öney, şu ifadeleri kullandı: "Örneğin beş bin üyesi olan bir parti, sadece 500 delege ile başkan seçiyor. Bu durum üyelerin mensubiyet şuurunu sıfırlıyor. Delege sistemi tamamen kaldırılmalı, üye sayısı ne kadarsa tüm üyeler doğrudan oy kullanmalı. Delege saltanatına son verilmeli."

Toplantıda öne çıkan diğer temel öneriler ise şunlar oldu:

• İl ve ilçe başkanlarının doğrudan tüm parti üyelerinin oylarıyla seçilmesi.
• Parti üyeliklerinin bağımsız ve şeffaf bir kurul tarafından kayıt altına alınması.
• Parti içi seçimlerde denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi.
• Üyelerin yönetim belirlenmesinde doğrudan söz sahibi olması.

İzmir’in Efsane Başkanı Burhan Özfatura Anıldı

Ege-Koop Danışma Kurulu toplantısında, geçtiğimiz hafta 83 yaşında hayatını kaybeden İzmir Büyükşehir Belediyesi önceki başkanlarından ve Ege-Koop’un eski Genel Başkanı Dr. Burhan Özfatura da saygıyla anıldı. Hüseyin Aslan, Özfatura'nın İzmir'in modern kentleşme sürecindeki kritik rolüne dikkat çekti.

Özfatura’nın belediye başkanlığı döneminde Egekent-1, Egekent-2 ve Egekent-3 projelerinin yanı sıra Bornova, Buca ve Çiğli’deki EV-KA toplu konut projelerine verdiği tarihi destek hatırlatıldı. Aslan, Özfatura'nın sadece konut değil; ulaşım, su, metro ve Körfez temizliği gibi İzmir'in temel altyapı sorunlarında da unutulmaz izler bıraktığını belirtti. Bu anma, İzmir'in yerel yönetim tarihindeki önemli dönüm noktalarının ve toplu konut hamlelerinin kent belleğindeki yerini bir kez daha teyit etti.

Bu öneriler ve değerlendirmeler, İzmir'deki sivil toplumun ve akademik çevrelerin, Türkiye'nin siyasi geleceğine yönelik yerel bir perspektifle sunduğu güçlü bir demokratikleşme manifestosu niteliği taşıyor.