Danıştay Son Noktayı Koydu: İzmir'de Özel Okul Servislerine 'S' Plaka

Danıştay 8'inci Dairesi, İzmir'deki binlerce öğrenciyi ve servisçi esnafını doğrudan ilgilendiren tarihi bir karara imza attı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım ve Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından alınan, özel okulların kendi özmal araçlarıyla ücretli servis yapmasını yasaklayan karar, en üst yargı mercii tarafından hukuka uygun bulundu. Bu kararla birlikte İzmir sokaklarında ücretli öğrenci taşımacılığı yapacak tüm araçların ticari tescilli ‘S’ plakaya sahip olması zorunlu hale geldi.

Hukuki süreç, İzmir Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulu'nun 10 Ekim 2018 tarihinde aldığı bir kararla başladı. O dönemde belediye, özel öğretim kurumlarının kendilerine ait araçlarla ücret karşılığında öğrenci servisi çekmesini yasaklamıştı. İzmir Okul Öncesi Eğitim Kurumları ve Etüd Merkezleri Derneği, bu yasağın çalışma hürriyetine aykırı olduğunu savunarak konuyu yargıya taşıdı. İzmir 4'üncü İdare Mahkemesi, yerel ölçekte yaptığı incelemede belediyenin bu kararını hukuka aykırı bularak iptal etmişti. Ancak Danıştay'dan gelen son hamle, İzmir'deki tüm taşımacılık dengelerini değiştirdi.

İzmir'de Servis Taşımacılığında Neden 'S' Plaka Kararı Alındı?

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Danıştay 8'inci Dairesi, yerel mahkemenin iptal kararını bozdu. Yüksek mahkeme, İzmir'de ücretli servis taşımacılığının yalnızca ticari tescilli ‘S’ plakalı araçlarla yapılabileceğine hükmederek, özel okulların bu alandaki ticari faaliyetine sınır getirdi. Yeni düzenlemeye göre, özmal araçlarla ücretli öğrenci taşımacılığı yaptığı tespit edilen kurumların izin belgeleri anında iptal edilecek. Karar, İzmir'in ulaşım koordinasyonunda belediyenin yetkilerini güçlendirirken, kayıt dışı veya yetkisiz taşımacılığın önüne geçmeyi hedefliyor.

İzmir Otobüsçüler ve Servisçiler Esnaf Odası Başkanı Hasan Basri Bostancı, bu kararın servisçi esnafı için bir "devrim" niteliğinde olduğunu vurguladı. Bostancı, özellikle pandemi sonrası ekonomik zorluklar yaşayan servisçilerin haklarını korumak için uzun süredir hukuk mücadelesi verdiklerini belirtti. İzmir'de halihazırda okul adına kayıtlı yaklaşık 700 civarında araç bulunduğunu ifade eden Bostancı, bu araçların artık ücretli öğrenci taşıyamayacağını, sadece kurumun kendi öğretmenlerini veya personelini taşıyabileceğini açıkladı.

Hasan Basri Bostancı: "Esnafın Ekmeğine Ortak Olunmasına İzin Vermeyeceğiz"

Karar sonrası açıklamalarda bulunan Hasan Basri Bostancı, servisçi esnafının en çok mağduriyet yaşadığı konulardan birinin "özmal" adı altındaki taşımacılık olduğunu söyledi. Bostancı, "Haksız yere servisçi esnafının ekmeğine ortak olan kesimler vardı. Seçimden önce 'özmal bizim kırmızı çizgimiz' demiştik ve bu sözümüzün arkasında durduk. 8 Temmuz tarihinde imzalanan UKOME kararı ve ardından gelen Danıştay onayı ile bu süreç tescillendi. Artık dolaylı veya dolaysız şekilde okul adına kayıtlı özmal araçlarla ücretli öğrenci taşımacılığı yapılamayacak." dedi.

Bostancı, mücadelenin sadece okullarla sınırlı kalmadığını, personel taşımacılığında da benzer bir disiplin getirildiğini ekledi. İzmir genelinde personel taşımacılığında özmal araç kullanan ve ilk tespitlere göre sayıları bine yaklaşan aracın artık tekrar belge alamayacağını duyurdu. Bu hamle, İzmir trafiğindeki bin 700'den fazla aracın statüsünü değiştirirken, 'S' plakalı esnafın iş hacmini artırmayı hedefliyor. Bostancı, "Bizim tek hedefimiz esnafımızın ekmeğini bir dilim daha büyüktür. Herkes kendi işini yapacak." sözleriyle kararlılık mesajı verdi.

Danıştay'ın Kararı İzmir Trafiğini ve Ekonomisini Nasıl Etkileyecek?

Bu karar, İzmir'in özellikle Bornova, Buca, Çiğli ve Karşıyaka gibi özel okulların yoğun olduğu ilçelerinde sabah ve akşam saatlerindeki trafik akışını doğrudan etkileyebilir. Ticari plakalı araçların denetimi, İzmir Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ve İzmir Büyükşehir Belediyesi zabıta ekipleri tarafından daha sıkı yapılabilecek. 'S' plaka tahdidi sayesinde, araçların teknik donanımları, şoförlerin yeterlilikleri ve rehber personel zorunluluğu gibi güvenlik standartları daha kolay takip edilecek.

Ekonomik açıdan ise İzmir'deki servis taşımacılığı sektörü tamamen kayıtlı ve ticari bir yapıya bürünüyor. Özel okulların kendi bünyelerinde çalıştırdığı şoförler ve araçların statüsü, bu kararla birlikte yeniden şekillenecek. İzmir Okul Öncesi Eğitim Kurumları ve Etüd Merkezleri Derneği üyeleri için yeni bir maliyet kalemi oluşurken, servisçi esnafı için yeni bir pazar kapısı açılmış oldu. Kararın tüm Türkiye için emsal teşkil etmesi, İzmir'in ulaşım mevzuatı konusunda öncü rolünü bir kez daha kanıtladı.

Bu tarihi karar, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ulaşım üzerindeki denetim gücünü artırırken, özellikle Güzelbahçe ve Urla aksındaki kolej bölgelerinde servis taşımacılığı yapan esnafın yüzünü güldürdü.