Cemil Tugay Açıkladı: İzmir’in Kültür Karnesi Çıkıyor

Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi, İzmir'in gelecek on yıllardaki sanatsal ve sosyal dokusunu şekillendirecek kritik bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. Uluslararası İzmir Kültür Politikaları Çalıştayı kapsamında düzenlenen "UCLG Başkanlar Oturumu", İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ve bölge belediye başkanlarının katılımıyla kentin kültürel rotasını çizdi. Toplantıda, İzmir’in dünyadaki 17 sürdürülebilir kalkınma amacına ek olarak "kültürü" 18'inci madde olarak kabul edeceği ve her yıl kentin bu alandaki performansını ölçecek bir karne hazırlanacağı ilan edildi.

İzmir Kültür Karnesi ve Kültür 2030 Vizyonu

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve UCLG Kültür Komitesi Başkan Yardımcısı Cemil Tugay, kentin kültürel mirasını ve geleceğini verilerle yönetecek yeni bir dönemi başlattıklarını duyurdu. UCLG Kültür Komitesi'nin 2015 yılından bu yana yürüttüğü çalışmalara atıfta bulunan Tugay, İzmir'in "Kültür 2030 Amacı" kampanyasının yerel uygulayıcısı olduğunu belirtti. İzmir, kendi kültürel performansını değerlendiren kapsamlı bir rapor hazırlayarak kamuoyuyla paylaşacak.

Başkan Tugay, bu ölçümleme sisteminin somut örneklerini şu sözlerle detaylandırdı: "İzmir şehrinin kültür karnesini her yıl ölçmeye hazırlanıyoruz. Örneğin, farklı engel gruplarından engelli hemşerilerimizin kültürel haklarından ne ölçüde yararlanabildiğini, kamu ve özel tüm kurumların bu alandaki hizmetlerini mercek altına alacağız." Bu çalışma ile kültürün sadece bir etkinlikler bütünü değil, herkes için erişilebilir bir hak haline getirilmesi hedefleniyor.

Kültür ekosisteminin kapsayıcılığını sağlamak adına belirlenen ana amaç, "Herkesin esenliği için kültür ekosisteminin sürekliliğini korumak" olarak tanımlandı. Bu vizyonun alt başlıklarında ise kırılgan grupların sanata katılımı, şiddetsizliğin desteklenmesi ve kültürel adaletin tesisi yer alıyor. Tugay, bu modelin sadece İzmir için değil, tüm dünya kentleri için bir kalkınma rehberi olması gerektiğini vurguladı.

Yerel Yönetimlerin Finansman ve Yetki Sorunu

Panelin moderatörlüğünü eski Kültür Bakanı Burhan Suat Çağlayan üstlenirken, Kıyı Ege Belediyeler Birliği ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın (Kaynaklarda Ahmet Akın olarak belirtilmiştir) yerel yönetimlerin karşılaştığı yapısal engellere dikkat çekti. Akın, ulusal politikaların artık halkın yereldeki dinamik ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını savundu. Popülist ve toptancı yaklaşımların kentlere zarar verdiğini belirten Akın, enerji politikalarından örnekler vererek kültürel alanda da aynı riskin mevcut olduğunu ifade etti.

Demokrasinin kentlerde başladığını ve uygulanması gerektiğini hatırlatan Akın, "Yerel yönetimlerin her konuda kendi kararlarını alabilmesinin önü açılmalı, finansman kapasitesi artırılmalı. Kentler kendi yollarını çizebilmeli, onlara dayatma yapılmamalıdır" dedi. Bu çıkış, özellikle İzmir ve Ege bölgesindeki belediyelerin merkezi yönetimle yaşadığı yetki karmaşasına ve bütçe kısıtlamalarına doğrudan bir eleştiri niteliği taşıdı.

Cemil Tugay da merkezi ve yerel yönetimler arasındaki hiyerarşik çatışmanın dünya genelinde bir sorun olduğunu ancak Türkiye'de bu durumun çok daha sıkıntılı bir boyuta ulaştığını ekledi. Tugay, belediye içindeki bürokrasiyi de sorgulayarak, "Hiyerarşi mi uyum mu?" sorusunun yanıtlanması gerektiğini, çözümün ancak yatay ilişkiler ve takım çalışmasıyla mümkün olacağını ifade etti.

Cemil Tugay’dan Sert Eleştiri: Kendi Çıkarları İçin Mahvediyorlar

Çalıştayın en dikkat çekici anlarından biri, Başkan Tugay'ın otoriter yönetim anlayışlarına yönelik yaptığı sert açıklamalardı. Kültürün hak, adalet ve kalkınma temelli yönetilmesi gerektiğini savunan Tugay, adaleti gözetmeyen yönetimlerin toplumun temel haklarını gasp ettiğini söyledi. Tugay, "Kendini otorite konumuna getirenler, sadece kendi iktidarlarının devamı ve yandaşlarının çıkarı için her şeyi mahvediyorlar" diyerek mevcut yönetim pratiklerini eleştirdi.

Kalkınmanın sadece ekonomik rakamlardan ibaret olmadığını belirten Tugay, gerçek kalkınmanın içinde kalite, eşitlik ve doğa ile uyumun olması gerektiğini vurguladı. İzmir'in Türkiye'nin en önemli kentlerinden biri olduğunu hatırlatan Tugay, kültürel hakların eğitim ve sağlık kadar hayati olduğunu ve bu hakların korunması için hiçbir gücün karşısında boyun eğilmemesi gerektiğini ifade etti. Tugay’a göre, hırslı yöneticilerin ve sermaye sahiplerinin kişisel çıkarları, kentsel kültürün ve toplumsal onurun önüne geçemez.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu çalıştayda alınan kararlar, İzmir’in sadece bir "etkinlik şehri" olmaktan çıkıp, kültürün ekonomiyi ve sosyal adaleti beslediği bir "politika şehri" haline gelmesini hedefliyor. "İzmir Kültür Karnesi" uygulaması başladığında, Konak’tan Bergama’ya, Karaburun’dan Ödemiş’e kadar kentin her noktasındaki kültürel yatırımlar verilerle takip edilecek. Bu durum, özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesi ve yerel ilçe belediyelerinin bütçe planlamalarında kültüre daha fazla pay ayırmasına zemin hazırlayabilir.

Özellikle dezavantajlı grupların ve gençlerin kültürel olanaklara erişiminin ölçülecek olması, İzmir'deki üniversite öğrencileri ve engelli bireyler için yeni sosyal alanların açılmasını zorunlu kılacak. Bu gelişme, İzmir'in uluslararası arenada "Kültür Başkenti" vizyonunu güçlendirirken, yerelde ise Alsancak’taki bir sergiden Tire’deki bir el sanatları atölyesine kadar her faaliyetin kentin kalkınma puanına etki etmesi anlamına geliyor.