Bostanlı ve Balçova'da 17 Yıllık Organik Güven:...

Bostanlı Kapalı Pazaryeri ve Balçova Kızılkanat Parkı’nda sabahın ilk ışıklarıyla kurulan tezgâhlarda, 17 yıldır değişmeyen bir güven geleneği yaşanıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde, Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği (ETO) iş birliğiyle faaliyet gösteren Ekopazar İzmir, tarladan sofraya uzanan denetim zinciriyle kentin en güvenilir gıda duraklarından biri haline geldi. İzmirliler, sadece alışveriş yapmak için değil, çocukluklarındaki o unutulmaz meyve ve sebze kokularını yeniden bulmak için her hafta bu pazarların yolunu tutuyor.

Ekopazar İzmir'de Denetim Süreci Nasıl İşliyor?

Pazarda satışa sunulan her bir ürün, 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak "organik" veya "organik geçiş ürünü" sertifikasına sahip olmak zorunda. Denetimler sadece kağıt üzerinde kalmıyor; İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, ETO Derneği ve ilgili ilçe belediyeleri koordineli bir şekilde çalışıyor. Üreticilerin tezgâhlarındaki ürünlerin kilogram bilgileri, geçiş sürecini gösteren etiketler ve sertifikalar tek tek inceleniyor. Eğer satış yapan kişi üretici değilse, müstahsil belgesi veya fatura gibi evrakların ibrazı zorunlu tutuluyor.

Tüketicinin güvenini en üst seviyede tutmak adına İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü personeli tarafından habersiz denetimler gerçekleştiriliyor. Bu baskın kontrollerde yaş meyve ve sebzelerden alınan numuneler laboratuvarlara gönderilerek pestisit kalıntısı analizi yapılıyor. Pazarın sonunda ise satılan ve elde kalan ürün miktarları kayıt altına alınarak sürecin şeffaflığı korunuyor. Üretici Halil Hallaç, tüketicilerin herhangi bir üründen şüphe duyması halinde anında numune aldırabileceğini belirterek, sistemin sorgulanabilirliğine dikkat çekiyor.

İzmirlilerin 17 Yıllık Sadakati ve Sağlık Hikayeleri

Ekopazar'ın müdavimleri arasında 17 yıldır her hafta pazara gelen isimler bulunuyor. Bunlardan biri olan Devrim Deniz Dalgıç, pazarın kendisi için bir alışveriş yerinden öte, üreticilerle kurulan bir gönül bağı olduğunu ifade ediyor. Dalgıç, kışın aldığı bir kerevizin kokusunun bile diğer pazarlardan çok farklı olduğunu vurgulayarak, bazı üreticilerin tarlalarını bizzat ziyaret ettiklerini söylüyor. Benzer bir güven duygusunu Cebriyye Önür de paylaşıyor. Önür, dışarıdaki ürünlerde kullanılan ilaçlar nedeniyle güveninin kalmadığını, çocukları için en güvenli gıdanın adresi olarak burayı gördüğünü dile getiriyor.

Sağlık sorunları nedeniyle organik beslenmeye yönelen İzmirliler için Ekopazar hayati bir önem taşıyor. Kızı Nil'in tarım ilaçlarına karşı ciddi alerjik reaksiyonlar gösterdiğini belirten Cemile Sarıoğlu, doktor tavsiyesiyle bu pazara gelmeye başladıklarını anlatıyor. Sarıoğlu, organik ürünlerden uzaklaştıklarında kızının vücudunda semptomların hemen ortaya çıktığını, bu nedenle pazarın kendileri için bir tercih değil zorunluluk olduğunu söylüyor. Balçova sakini Süheyla Ural ise geçirdiği rahatsızlıklar sonrası belediyenin bu hizmetiyle tanıştığını ve özellikle pazardaki çevreci kağıt torba uygulamasından büyük memnuniyet duyduğunu belirtiyor.

Üreticinin Gözünden Organik Tarım Felsefesi

Menemen Emiralem’de üretim yapan 17 yıllık sertifikalı üretici Halil Hallaç, organik tarımı bir tedavi biçimi olarak görüyor. Tarım ilaçlarının insan gıdası olan bitkilerde kullanılmasının yanlış olduğunu savunan Hallaç, kimyasal gübre yerine hayvan gübresi ve biyolojik koruma yöntemlerini tercih ettiklerini belirtiyor. Toprak, yaprak ve ürün analizlerinden geçerek sertifika almanın zorlu ama değerli bir süreç olduğunu hatırlatan Hallaç, sağlıklı bir yaşam için organik tüketimin şart olduğunu vurguluyor.

Pazarın genç yüzlerinden Ziraat Mühendisi Mehmet Halil Kul, ailesinin organik üretim mirasını devralmış durumda. Dedesinin Türkiye'de sertifikalı kuru üzümü yurt dışına satan ilk isimlerden biri olduğunu belirten Kul, organik üretimin kendileri için bir yaşam felsefesi olduğunu söylüyor. Bazı konvansiyonel üretimlerde, örneğin kirazda bir sezonda 12 kez ilaçlama yapılabildiğine dikkat çeken Kul, "Biz bu toprakları çocuklarımızdan emanet aldık" diyerek hiçbir kimyasal kullanmadan üretim yaptıklarını ifade ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin sağladığı bu pazar imkanının, üreticinin emeğinin karşılığını bulması açısından kritik bir rol oynadığını da sözlerine ekliyor.

İzmir İçin Ne Anlama Geliyor?

Ekopazar İzmir, sadece bir alışveriş alanı değil, aynı zamanda yerel kalkınmanın ve sürdürülebilir tarımın kalbi konumunda. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 2010 yılında hayata geçirdiği "Organik Tarımda Sürdürülebilir Bir Örnek: Yarımada'da Organik Tarım Projesi" ile temelleri sağlamlaştırılan bu sistem, bugün 12 büyük üreticinin kimyasal kullanmadan üretim yapmasını sağlıyor. Bu durum, İzmir'in yeraltı su kaynaklarının korunmasından toprak verimliliğinin artırılmasına kadar geniş bir çevresel etki yaratıyor.

Pazarda sadece meyve ve sebze değil; organik zeytinyağı, bakliyat, kuruyemiş ve kişisel bakım ürünlerinin de bulunması, İzmir'deki organik ürün ekosistemini büyütüyor. Salı günleri Balçova Kızılkanat Parkı'nda, cuma günleri ise Bostanlı Kapalı Pazaryeri'nde kurulan bu tezgahlar, İzmir ekonomisine doğrudan katkı sağlarken, kentsel yaşamda sağlıklı gıdaya erişimi demokratikleştiriyor. Özellikle alerjik bünyeye sahip çocuklar ve kronik rahatsızlığı bulunan yaşlı nüfus için bu pazarlar, İzmir'in kamusal sağlık hizmetlerinin bir parçası olarak görülüyor.

Bu gelişme ve sürdürülebilir model, özellikle Menderes, Menemen ve Yarımada bölgesindeki binlerce küçük ölçekli üreticiye örnek teşkil ederken, İzmirli tüketicinin bilinçli gıda tüketim alışkanlıklarını da şekillendirmeye devam ediyor.