Adm ve Gdz Elektrik 5 İlde Kuşların Göç Rotasını Takibe Aldı

İzmir, Aydın, Denizli, Muğla ve Manisa'daki elektrik hatları, göçmen kuşların güvenli yolculuğu için bilimsel mercek altına alındı. Aydem Enerji grup şirketleri Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, "Leyleklere Yeni Yuva" projesini "Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü" adıyla genişleterek 5 ilde kuşların göç rotalarını takip etmeye başladı.

10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü dolayısıyla duyurulan yeni yol haritası kapsamında, kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş alanlarındaki riskler belirlenecek. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve Yüksek Biyolog Muhammet Ertem’in katkılarıyla yürütülen çalışmada, bilimsel gözlemler ve takip cihazlarından elde edilen veriler kullanılacak. Proje, kuşların elektrik hatlarıyla etkileşime bağlı risklerden korunmasını amaçlıyor.

Saha araştırmaları kapsamında yöre halkı, muhtarlar ve gönüllülerin bildirimleri değerlendirilerek leyleklerin üreme döneminde kullandığı doğal ve platform yuvalar incelendi. Sulak alanlarda ve göç koridorlarında gerçekleştirilen sonbahar kuş sayımlarıyla bölgedeki tür yoğunluğu envanter altına alınıyor. Riskli bölgelerde yalıtım çalışmaları sürerken, Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar çevresindeki hatlarda kuş dostu uygulamalar pilot olarak hayata geçirilecek.

GPS Takibi ve Risk Haritaları Devreye Giriyor

Projenin yeni döneminde seçilen kuşlara GPS-GSM takip cihazları takılarak göç hareketleri anlık izlenecek. Sahadan gelen veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak hazırlanan risk haritalarına işlenecek. Bu haritalar sayesinde yalıtım ve bakım çalışmalarında kuşlar için en riskli bölgelere öncelik verilecek. Ayrıca alacakaranlık ve sisli havalarda çarpma riskini azaltmak için tellere görünürlüğü artıran ekipmanlar yerleştirilecek; kablolar arasındaki mesafe büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak yeniden düzenlenecek.

Doç. Dr. Ortaç Onmuş, kuşların mevsimsel hareketlerini izlemenin önemine dikkat çekerek, "Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşıyor. Elde edeceğimiz bilgilerle elektrik hatları ile ilgili risklerin yüksek olduğu noktalarda alınması gereken önlemleri belirleyeceğiz" bilgisini paylaştı.

Yuvalarda Manyetik Alan Ölçümü Yapılacak

Yüksek Biyolog Muhammet Ertem, sahada toplanacak verilerin teknik önlemlere yön vereceğini belirtti. Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılmasının farklı riskler oluşturduğunu vurgulayan Ertem, takip cihazlarıyla leyleklerin yoğun dinlenme noktalarının inceleneceğini söyledi. Projenin bir sonraki aşamasında ise doğal ve platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri gerçekleştirilecek. Bu ölçümlerden elde edilecek sonuçlar, gelecekteki yuva tasarımları ve hat iyileştirmeleri için bilimsel veri tabanı oluşturacak.

• Proje kapsamındaki iller: İzmir, Aydın, Denizli, Muğla, Manisa.
• Pilot bölgeler: Milas ve Çivril.
• Teknik yöntemler: GPS-GSM takibi, CBS risk haritaları, manyetik alan ölçümü.
• Hedef: Kanat açıklığına uygun tel mesafesi ve görünürlük artırıcı ekipman kullanımı.